Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αιφνιδιάζει τις Βρυξέλλες με την πρόταση για ειδική σχέση με τον Καναδά

Αναστάτωση έχει προκαλέσει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η αιφνιδιαστική πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να καταστεί ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίασε το σχέδιο αυτό κατά τη διάρκεια της ετήσιας ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, τονίζοντας την ανάγκη η Ευρώπη να επανεφεύρει τις συμμαχίες της με δημοκρατικά κράτη.

Η κίνηση αυτή, η οποία δεν είχε συζητηθεί προηγουμένως με τα κράτη-μέλη, εντάσσεται στις προσπάθειες του Καναδά να θωρακιστεί οικονομικά απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τη σκιά της κλιμακούμενης εμπορικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Μαρκ Κάρνεϊ επιδιώκει μια «μοναδική συμμαχία» με έμφαση στην άμυνα, την ενέργεια και την οικονομική ασφάλεια.

Ωστόσο, η πρωτοβουλία προσκρούει σε θεσμικά εμπόδια, καθώς το ισχύον ευρωπαϊκό δίκαιο δεν προβλέπει το καθεστώς του «συνδεδεμένου μέλους». Ευρωπαίοι διπλωμάτες, μιλώντας στο Politico, εξέφρασαν τον προβληματισμό τους, καθώς η πρόταση δεν τέθηκε σε κανένα στάδιο προς έγκριση στα κράτη-μέλη. «Κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι σημαίνει», δήλωσε χαρακτηριστικά διπλωμάτης, επισημαίνοντας την έλλειψη σαφήνειας σχετικά με τις συνέπειες μιας τέτοιας σύμπραξης. Σύμφωνα με το Reuters, οποιαδήποτε ουσιαστική θεσμική μεταβολή θα απαιτούσε τη συναίνεση και των 27 κρατών-μελών, καθώς και ενδεχόμενη αλλαγή των ευρωπαϊκών Συνθηκών, μια διαδικασία που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.

Πέρα από τα θεσμικά κενά, η προοπτική βαθύτερης ενσωμάτωσης εγείρει εμπορικά αγκάθια. Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν σε περίπλοκα θέματα, όπως η καναδική πολιτική «Made in Canada», η ανταγωνιστικότητα της καναδικής χαλυβουργίας έναντι της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς και η διαχείριση αγροτικών προϊόντων και οχημάτων, δοκιμάζοντας τα όρια της ενιαίας αγοράς.