14 Σεπτεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού
Τα ονόματα που έχουν την τιμητική τους και το ιστορικό της ανεύρεσης του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη.
Σήμερα, Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία εορτάζει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, ενώ τιμάται παράλληλα η μνήμη του Αγίου Θεοκλέους του μάρτυρος. Την ημέρα αυτή, ονομαστική εορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα Θεοκλής, Θεοκλέας, Θεόκλεια, καθώς και Σταύρος, Σταυριανός, Σταύρακας, Σταυράκιος, Σταυρής, Σταυράκης, Σταυρούλα, Σταυριανή, Σταυρίνα και Σταυρία.
Η ιστορική διαδρομή της εορτής ξεκινά το 326 μ.Χ., όταν η Αγία Ελένη μετέβη στα Ιεροσόλυμα για να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους. Με θεϊκό ζήλο, η μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου ξεκίνησε ανασκαφές στον Γολγοθά, κατεδαφίζοντας τον ειδωλολατρικό ναό της Αφροδίτης που υπήρχε στο σημείο. Οι εργασίες αποκάλυψαν τρεις σταυρούς, δημιουργώντας ένα ερωτηματικό για την ταυτοποίηση εκείνου που ανήκε στον Κύριο. Τη λύση έδωσε ο επίσκοπος Ιεροσολύμων Μακάριος, ο οποίος, αφού προσευχήθηκε, άγγιξε με τους σταυρούς μια νεκρή γυναίκα. Όταν εκείνη ήλθε σε επαφή με τον τρίτο σταυρό, αναστήθηκε αμέσως, επιβεβαιώνοντας πως επρόκειτο για τον Σταυρό του Κυρίου.
Η είδηση προκάλεσε κοσμοσυρροή στην Ιερουσαλήμ, αλλά ο υπερβολικός συνωστισμός οδήγησε σε ατυχήματα. Για να προστατευτούν οι πιστοί και να μπορέσουν όλοι να προσκυνήσουν, οι υπεύθυνοι ύψωσαν τον Τίμιο Σταυρό σε υψηλό σημείο εντός του ναού. Αυτή η πράξη καθιερώθηκε από τους Αγίους Πατέρες ως εορτή στις 14 Σεπτεμβρίου, αποτελώντας για τους πιστούς μια υπενθύμιση για την ύψωση του Σταυρού στις ψυχές τους, ως πνευματικό «όπλον κατά του διαβόλου».