Παγκόσμια αστάθεια: Μήπως ζούμε ήδη τις πρώτες πράξεις ενός νέου παγκόσμιου πολέμου;
Από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή, οι τοπικές συγκρούσεις ενώνονται σε ένα επικίνδυνο σύστημα αλληλεξάρτησης που απειλεί τη διεθνή τάξη.
Η 1η Σεπτεμβρίου 1939 έχει καταγραφεί στην ιστορία ως η επίσημη έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με την εισβολή της Βέρμαχτ στην Πολωνία. Ωστόσο, η ιστορική πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Ο πόλεμος που συγκλόνισε τον πλανήτη δεν ξέσπασε ξαφνικά, αλλά «γεννήθηκε» μέσα από μια σειρά φαινομενικά περιφερειακών συγκρούσεων, όπως η ιαπωνική εισβολή στη Μαντζουρία το 1931, ο Ισπανικός Εμφύλιος και η επιθετικότητα της ναζιστικής Γερμανίας.
Σήμερα, η διεθνής συγκυρία παρουσιάζει ανησυχητικά κοινά χαρακτηριστικά. Από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ταϊβάν και την Κορεατική Χερσόνησο, οι πόλεμοι και οι στρατιωτικές συμμαχίες δεν εξελίσσονται πλέον μεμονωμένα. Τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα κομμάτια μιας ευρύτερης σύγκρουσης έχουν ήδη αρχίσει να ενώνονται μπροστά στα μάτια μας.
Η Ουκρανία, αντί να καταρρεύσει, μετατράπηκε σε ένα «εργαστήριο» στρατιωτικής τεχνολογίας του 21ου αιώνα. Η χρήση drones χαμηλού κόστους, συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και ηλεκτρονικού πολέμου άλλαξε τη φύση των συγκρούσεων, αλλά δεν περιόρισε το μέτωπο. Αντιθέτως, ο πόλεμος αυτός τέμνεται πλέον με τη Μέση Ανατολή. Κάθε πύραυλος που χρησιμοποιείται για την αναχαίτιση απειλών στην περιοχή του Ισραήλ είναι ένας πύραυλος που λείπει από το ουκρανικό μέτωπο, αποδεικνύοντας ότι ο ένας πόλεμος καθορίζει πλέον τις δυνατότητες του άλλου.
Παράλληλα, οι χώρες που αμφισβητούν τη δυτική διεθνή τάξη έχουν περάσει από τη διπλωματική ρητορική σε μια βαθιά επιχειρησιακή συνεργασία. Η Βόρεια Κορέα τροφοδοτεί τη Ρωσία με εκατομμύρια βλήματα, το Ιράν παρέχει τεχνολογία drones και η Κίνα προμηθεύει κρίσιμα ηλεκτρονικά εξαρτήματα. Αυτός ο «άξονας» δεν αποτελεί πλέον έναν χαλαρό σχηματισμό, αλλά ένα λειτουργικό σύστημα ανταλλαγών. Εάν ένα νέο μέτωπο ανοίξει στον Ειρηνικό, με αφορμή την Ταϊβάν, η συνδρομή της Ρωσίας και των υπόλοιπων συμμάχων της θα μπορούσε να δημιουργήσει μια πολυμέτωπη κρίση που η Δύση καλείται να διαχειριστεί, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα τις δικές της εσωτερικές προκλήσεις.