Δήμοι: 46.626 κενές οργανικές θέσεις και η «κρυφή» εξάρτηση από συμβασιούχους

Η υποστελέχωση στους δήμους της χώρας δεν αποτελεί πλέον μια αόριστη διαπίστωση, αλλά μια τεκμηριωμένη πραγματικότητα, όπως αναδεικνύει η νέα μελέτη της ΕΕΤΑΑ που συντάχθηκε κατόπιν παραγγελίας της ΚΕΔΕ. Με το 40,6% των συνολικών οργανικών θέσεων να παραμένει ανενεργό, η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται αντιμέτωπη με δομικά προβλήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και την ικανότητα απορρόφησης κρίσιμων πόρων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τις 114.946 συνολικές οργανικές θέσεις, μόλις το 57,3% είναι καλυμμένο από μόνιμο προσωπικό ή προσωπικό ΙΔΑΧ. Οι κενές θέσεις ανέρχονται σε 26.465, ενώ ακόμα 20.161 βρίσκονται σε διαδικασία πλήρωσης. Ωστόσο, η πραγματική εικόνα κρύβεται πίσω από την υπερβολική εξάρτηση από το μη-μόνιμο προσωπικό, το οποίο φτάνει το 53% του συνολικού δυναμικού. Χαρακτηριστικό είναι πως οι δαπάνες για έκτακτο προσωπικό εκτινάχθηκαν κατά 67,7% την τριετία 2023-2025, αποδεικνύοντας ότι οι συμβάσεις αποτελούν πλέον τον κύριο μηχανισμό επιβίωσης των δήμων.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στους κρίσιμους κλάδους των Μηχανικών, των Νομικών και των υπαλλήλων Περιβάλλοντος, όπου η πληρότητα κινείται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, δυσχεραίνοντας την υλοποίηση έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ. Η ανισότητα είναι έντονη και ανάμεσα στους δήμους, με τους μικρούς νησιωτικούς δήμους να διαθέτουν κατά μέσο όρο λιγότερους από 10 μόνιμους υπαλλήλους, αδυνατώντας να ανταποκριθούν στις θεσμικές τους υποχρεώσεις.

Η μελέτη καταθέτει τρία σενάρια πολιτικής, με το κόστος για την πλήρη κάλυψη των 26.465 κενών θέσεων να υπολογίζεται στα 684,1 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Προτείνεται ένα πενταετές προγραμματιστικό πλαίσιο που θα συνδυάζει στοχευμένες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ, αναβάθμιση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας και ορθολογική διαχείριση του μη-μόνιμου προσωπικού, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα και η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης.