Γιατί δεν υπήρξαν ποτέ δεινόσαυροι σε μέγεθος ποντικιού
Νέα έρευνα φωτίζει το εξελικτικό μυστήριο πίσω από την απουσία μικροσκοπικών δεινοσαύρων και τον ρόλο των πρώιμων θηλαστικών στα αρχαία οικοσυστήματα.
Γιατί δεν υπήρξαν ποτέ δεινόσαυροι σε μέγεθος ποντικιού; Ενώ η κοινή γνώμη έχει ταυτίσει τους δεινόσαυρους με γιγαντιαία πλάσματα, όπως ο Αργεντινόσαυρος –που έφτανε τα 30 μέτρα μήκος και τους 90 τόνους βάρος– το ερώτημα για την απουσία μικροσκοπικών ειδών παραμένει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αινίγματα της παλαιοντολογίας.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Evolution, επιστήμονες χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα για να αναλύσουν την εξέλιξη των σπονδυλωτών. Παρά το γεγονός ότι παράγοντες όπως η βιοενέργεια και η φυσιολογία εξηγούν τα μεγέθη στα θηλαστικά, στα πτηνά και στις χελώνες, οι δεινόσαυροι φαίνεται να «αψηφούν» τους κανόνες αυτούς.
Η Στέφανι Λέτσκι, παλαιοντολόγος του Πανεπιστημίου Πρίνστον και εκ των συγγραφέων της μελέτης, εξηγεί ότι στις περισσότερες οικογένειες ζώων τα μικρά μέλη κυριαρχούν στα οικοσυστήματα, καθώς απαιτούν λιγότερους πόρους και αναπαράγονται ταχύτερα. Αν και ορισμένα είδη, όπως ο μικροράπτορας (430 γραμμάρια) και ο αγχιόρνις (530 γραμμάρια), ήταν σχετικά μικρά, παρέμεναν «γίγαντες» αν συγκριθούν με το κολιμπρί-μέλισσα ή τη νανομυγαλή, που ζυγίζουν κάτω από 2 γραμμάρια.
Ο Ρότζερ Μπένσον, έφορος παλαιοβιολογίας στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης, υποστηρίζει ότι οι διαθέσιμες οικοθέσεις για τα μικρόσωμα είδη ήταν ήδη κατειλημμένες. Κατά την εποχή των δεινοσαύρων, τα πρώιμα θηλαστικά –μικρά πλάσματα σε μέγεθος μυγαλής– είχαν κυριαρχήσει στις θέσεις αυτές, εμποδίζοντας τη «σμίκρυνση» των δεινοσαύρων. Παρομοίως, οι μεγάλοι δεινόσαυροι εμπόδιζαν τα θηλαστικά να αυξήσουν το μέγεθός τους.
Η «βασιλεία» των δεινοσαύρων, που ξεκίνησε πριν από περίπου 230 εκατομμύρια χρόνια, έληξε απότομα πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, όταν ένας αστεροειδής έπληξε τη Γη. Μόνο μετά από αυτό το καταστροφικό γεγονός τα θηλαστικά μπόρεσαν να αναπτυχθούν και να καταλάβουν τις οικοθέσεις που άφησαν πίσω τους οι δεινόσαυροι. Η πιθανότητα να υπήρχαν μικροσκοπικοί δεινόσαυροι τα απολιθώματα των οποίων δεν βρέθηκαν ποτέ, κρίνεται από τους ερευνητές ως απίθανη, δεδομένου ότι σε ανάλογες τοποθεσίες έχουν ανευρεθεί πολλά λείψανα άλλων μικρών ζώων.