Η κρίση της Ευρώπης: Γιατί η Γηραιά Ήπειρος παραμένει εγκλωβισμένη στους διεθνείς ανταγωνισμούς
Από τους πολέμους σε Ουκρανία και Ιράν μέχρι το μεταναστευτικό, η Ευρωπαϊκή Ένωση υφίσταται τις συνέπειες αποφάσεων στις οποίες δεν έχει ουσιαστική συμμετοχή.
Το φετινό καλοκαίρι στην Ευρώπη αποτελεί μια οδυνηρή επιβεβαίωση της βαθύτερης κρίσης που διαπερνά τη «Γηραιά Ήπειρο». Δεν πρόκειται απλώς για μια συγκυριακή συσσώρευση προβλημάτων, όπως οι πυρκαγιές, ο καύσωνας και οι πληθωριστικές πιέσεις, αλλά για μια δομική αδυναμία ελέγχου των εξελίξεων. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και οι εντάσεις γύρω από το Ιράν αναδεικνύουν μια Ευρώπη που συχνά αντιδρά, σπάνια προηγείται και ακόμα δυσκολότερα επιβάλλει τη στρατηγική της.
Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί το εκτόπισμα μιας παγκόσμιας οικονομικής δύναμης, η ισχύς της περιορίζεται όταν το διεθνές περιβάλλον μετατοπίζεται από το πεδίο των θεσμικών κανόνων στη σκληρή στρατιωτική πραγματικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια. Μετά την κατάρρευση του μεταψυχροπολεμικού ιδεολογήματος ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση θα αρκούσε για να αποτρέψει τις συγκρούσεις, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν εξωτερικό καταναγκασμό. Αποφάσεις που λαμβάνονται στην Ουάσιγκτον, την Τεχεράνη ή τη Μόσχα καθορίζουν τις τιμές της ενέργειας και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, με τους Ευρωπαίους να παραμένουν θεατές των εξελίξεων, συχνά χωρίς καν πρότερη ενημέρωση.
Στο μέτωπο της Ουκρανίας, η συμβολή της Ευρώπης είναι αδιαμφισβήτητη, καθώς έχει αναλάβει το οικονομικό και ανθρωπιστικό βάρος, ειδικά υπό το πρίσμα της επιστροφής του Donald Trump στην εξουσία. Ωστόσο, η προσπάθεια της «Συμμαχίας των Προθύμων» –με τη συμμετοχή χωρών όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία– να διαμορφώσει έναν ισχυρό ευρωπαϊκό πυρήνα δεν έχει κατορθώσει να μεταβάλει τη βασική σχέση ισχύος. Η διακηρυγμένη αρχή ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να καθορίζεται ερήμην της Ευρώπης παραμένει, προς το παρόν, ένας ανεκπλήρωτος πολιτικός στόχος.