Πάρος: Σύγκρουση για τον ΧΥΤΑ μετά τη φωτιά και ο ρόλος του νέου Κώδικα

Δεν έχουν συμπληρωθεί ούτε δύο μήνες από την ψήφιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026), ο οποίος προωθήθηκε ως η κορυφαία θεσμική μεταρρύθμιση για το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμων και Περιφερειών. Ωστόσο, η πρόσφατη καταστροφική πυρκαγιά στην Πάρο αποδεικνύει ότι οι «γκρίζες ζώνες» παραμένουν, προκαλώντας μια πρωτοφανή δημόσια αντιπαράθεση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς, ο οποίος οδηγήθηκε στο αυτόφωρο, μια διαδικασία που η υπεράσπισή του χαρακτηρίζει νομικά εσφαλμένη. Σύμφωνα με τους δικηγόρους του, ο Δήμος Πάρου έχει αποκλειστική αρμοδιότητα μόνο για την αποκομιδή απορριμμάτων. Αντιθέτως, η λειτουργία και η εποπτεία του ΧΥΤΑ ανήκουν στον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου Α.Ε., ενώ η διαχείριση της εγκατάστασης έχει ανατεθεί στην εταιρεία WATT Α.Ε. Ο κ. Μπιζάς καταγγέλλει προσπάθεια μετατροπής του σε «αποδιοπομπαίο τράγο», την ώρα που η έρευνα για τα αίτια της φωτιάς –πιθανή αυτανάφλεξη– βρίσκεται σε εξέλιξη.

Παράλληλα, η υπόθεση έχει λάβει διαστάσεις θεσμικής κρίσης. Ο Πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου και Δήμαρχος Ρόδου, Αλέξανδρος Κολιάδης, απέστειλε επιστολή στον Περιφερειάρχη και πρόεδρο του ΦΟΔΣΑ, Γιώργο Χατζημάρκο, καταγγέλλοντας την «άτακτη σύγκληση» τηλεδιάσκεψης στις 3 Αυγούστου. Ο κ. Κολιάδης υποστηρίζει ότι παρακάμφθηκαν τα θεσμικά όργανα και η απόφαση της ΠΕΔ για δια ζώσης ενημέρωση στην Πάρο τον Σεπτέμβριο.

Το άρθρο 232 του Ν. 5314/2026 επιχείρησε να αποσαφηνίσει ότι οι ΦΟΔΣΑ έχουν την πλήρη ευθύνη για τους ΧΥΤΑ και την επεξεργασία αποβλήτων. Εντούτοις, η σύγκρουση αυτή αναδεικνύει μια βαθιά παθογένεια: οι νομοθετικές παρεμβάσεις συχνά προσκρούουν στην πράξη, μετατρέποντας μια τοπική κρίση σε πεδίο θεσμικής και ποινικής αντιπαράθεσης. Πλέον, η δικαστική διερεύνηση θα κρίνει όχι μόνο τις ευθύνες για την πυρκαγιά, αλλά και την πραγματική αποτελεσματικότητα του νέου Κώδικα.