Οι αστοχίες στους δήμους: Τι δείχνει η έρευνα για τις 47 συμβάσεις αγοράς γεννητριών
Από την έλλειψη τεχνικών προδιαγραφών έως τις μεγάλες τιμολογιακές αποκλίσεις, η ανάλυση της pyxida-ota.gr αποκαλύπτει τα συστηματικά κενά στις δημόσιες συμβάσεις.
Οι ηλεκτρικές γεννήτριες αποτελούν κρίσιμο εξοπλισμό για τους δήμους, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η αντιμετώπιση πυρκαγιών, πλημμυρών και διακοπών ρεύματος απαιτεί άμεση ετοιμότητα. Ωστόσο, μια νέα έρευνα της pyxida-ota.gr, η οποία ανέλυσε 47 μοναδικές δημόσιες συμβάσεις από το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) για την περίοδο 2023-2025, φέρνει στο φως σημαντικά προβλήματα στη σύνταξη και τη διαχείριση αυτών των συμβάσεων.
Η έρευνα, που κάλυψε γεωγραφικά περιοχές από τη Θάσο και τη Ροδόπη έως τα Χανιά και τη Λακωνία, κατέδειξε ότι οι δήμοι συχνά προμηθεύονται γεννήτριες για κρίσιμες υποδομές, όπως αντλιοστάσια και γεωτρήσεις, χωρίς να θέτουν επαρκείς τεχνικές προδιαγραφές. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε 12 συμβάσεις δεν υπήρχε καμία αναφορά σε ισχύ ή τύπο καυσίμου, ενώ σε καμία από τις 47 περιπτώσεις δεν υπήρξε ρητή παραπομπή στο διεθνές πρότυπο ISO 8528 ή απαίτηση για σήμανση CE, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μηχανήματα που απαιτούν πιστοποιημένη ασφάλεια.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το χάσμα στις τιμές. Ενώ ο μέσος όρος κυμαίνεται μεταξύ 110€ και 200€ ανά kVA, εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου το κόστος ανά μονάδα ισχύος ήταν έως και πέντε φορές υψηλότερο, χωρίς καμία δικαιολόγηση από πρόσθετες υπηρεσίες, όπως εγκατάσταση ή εγγύηση. Επιπλέον, το σύστημα ελέγχου παραλαβής αποδείχθηκε αδύναμο, καθώς μόνο σε τρεις συμβάσεις προβλέπονται ρητά δοκιμές λειτουργίας υπό φορτίο, γεγονός που καθιστά αμφίβολη τη διασφάλιση της ορθής επένδυσης των χρημάτων των δημοτών.
Η pyxida-ota.gr επισημαίνει ότι η χρήση ανοικτών, μηχαναγνώσιμων μορφότυπων κατά την ανάρτηση των συμβάσεων, σύμφωνα με τον Ν. 4727/2020, θα βοηθούσε στη διαφάνεια. Προτείνεται, τέλος, η υιοθέτηση μιας αυστηρής λίστας ελέγχου για κάθε τεχνική υπηρεσία, που να περιλαμβάνει τον έλεγχο συστήματος AVR, τη μέτρηση θορύβου σε decibel και την πρόβλεψη για εγγύηση καλής λειτουργίας τουλάχιστον ενός έτους, ώστε οι δήμοι να σταματήσουν να δαπανούν υπέρογκα ποσά σε αδιαφανείς απευθείας αναθέσεις.