Προϋπολογισμός ΕΕ 2028-2034: Πώς θα αλλάξει η χρηματοδότηση για τους ελληνικούς δήμους
Με 49,2 δισ. ευρώ για την Ελλάδα και νέο μοντέλο διαχείρισης, οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες κρίνουν το μέλλον των έργων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Στην πιο κρίσιμη φάση τους εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τον νέο Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2028-2034), με τις έντονες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών να θέτουν σε αμφισβήτηση το τελικό ύψος των διαθέσιμων κονδυλίων. Αν και η αντιπαράθεση εκτυλίσσεται στα ανώτατα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο αντίκτυπός της θα είναι άμεσος για την ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς από αυτές τις αποφάσεις εξαρτάται η ροή των ευρωπαϊκών πόρων για έργα και επενδύσεις σε δήμους σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει έναν προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ, ωστόσο η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία πιέζουν για δραστικές περικοπές. Η Ιρλανδία, που ανέλαβε την Προεδρία του Συμβουλίου την 1η Ιουλίου, έχει θέσει ως στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε το νέο πλαίσιο να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028.
Η σημαντικότερη αλλαγή για την Ελλάδα, η οποία προβλέπεται να λάβει 49,2 δισ. ευρώ, είναι η μετάβαση σε ένα ενιαίο «Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης». Το νέο αυτό εργαλείο θα λειτουργεί με όρους αντίστοιχους του Ταμείου Ανάκαμψης, συνδέοντας άρρηκτα τη χρηματοδότηση με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Για τους δήμους, αυτό μεταφράζεται σε μια νέα πραγματικότητα:
– Σύνδεση των έργων με εθνικές στρατηγικές (ψηφιακή μετάβαση, κλιματική προσαρμογή).
– Αυξημένο ανταγωνισμό, καθώς οι πόροι θα κατανέμονται πιο συγκεντρωμένα και απαιτητικά.
– Προτεραιότητα σε επενδύσεις υψηλής αξίας, όπως οι έξυπνες πόλεις, η βιώσιμη κινητικότητα και η κυκλική οικονομία.
– Αυστηρή λογοδοσία, με την εκταμίευση των χρημάτων να εξαρτάται από την πρόοδο των οροσήμων.
Η προετοιμασία των δήμων με ώριμες μελέτες και διοικητική επάρκεια κρίνεται πλέον επιβεβλημένη, καθώς οι διαπραγματεύσεις κορυφώνονται ενόψει της Συνόδου Κορυφής του Δεκεμβρίου.