Εγκύκλιος 10 του ΥΠΕΣ: Πώς αλλάζει η καταστατική θέση των αιρετών στους δήμους
Αναλυτικός οδηγός για τις αναστολές καθηκόντων, τις νέες άδειες και το καθεστώς αποζημιώσεων για δημάρχους, αντιδημάρχους και δημοτικούς συμβούλους.
Με την Εγκύκλιο 10 (Α.Π. 36761/1-7-2026), το Υπουργείο Εσωτερικών δίνει το πράσινο φως για την εφαρμογή των νέων διατάξεων του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026), φέρνοντας σημαντικές ανατροπές στην καταστατική θέση των αιρετών στους δήμους της χώρας. Οι ρυθμίσεις των άρθρων 292-301 και 305-307 αγγίζουν το σύνολο της αυτοδιοικητικής πυραμίδας, από δημάρχους και αντιδημάρχους έως τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.
Η κεντρική φράση-κλειδί της νέας εγκυκλίου είναι η «καταστατική θέση αιρετών», καθώς το πλαίσιο που θεσπίζεται διαφοροποιεί ριζικά τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων για τους εργαζόμενους στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Στις πέντε βασικές αλλαγές που επηρεάζουν τη λειτουργία των δήμων περιλαμβάνονται:
1. Αυτόματη αναστολή καθηκόντων: Για δημάρχους και αντιδημάρχους που υπηρετούν στο Δημόσιο, σε νοσοκομεία του ΕΣΥ, στις Ένοπλες Δυνάμεις ή στα Σώματα Ασφαλείας, η ειδική άδεια καταργείται και αντικαθίσταται από αυτοδίκαιη αναστολή των υπηρεσιακών τους καθηκόντων για όλη τη διάρκεια της θητείας.
2. Επιλογές για τον ιδιωτικό τομέα: Οι αιρετοί του ιδιωτικού τομέα καλούνται να επιλέξουν είτε άδεια άνευ αποδοχών με λήψη αντιμισθίας, είτε πλήρη απασχόληση με ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος και έξοδα παράστασης. Σημειώνεται ότι για την παρούσα περίοδο, οι δήμαρχοι έχουν περιθώριο μέχρι τις 9 Ιουλίου 2026 για να δηλώσουν αν επιθυμούν να διατηρήσουν τις αποδοχές της εργασίας τους.
3. Νέο καθεστώς για προέδρους και Συμπαραστάτες: Καταργείται το σύστημα ειδικής άδειας για όλη τη θητεία, με τους προέδρους δημοτικών συμβουλίων και τους Συμπαραστάτες να επιστρέφουν στα υπηρεσιακά τους καθήκοντα, δικαιούμενοι 60 ημέρες ειδικής άδειας ετησίως.
4. Άδεια για τη μειοψηφία: Θεσμοθετείται για πρώτη φορά άδεια 30 εργάσιμων ημερών για τους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων της μειοψηφίας.
5. Περιορισμοί στους άμισθους αντιδημάρχους: Τίθενται σαφείς απαγορεύσεις για την ανάθεση καθηκόντων σε άμισθους αντιδημάρχους που εμπίπτουν στις κατηγορίες υποχρεωτικής αναστολής καθηκόντων.
Επιπλέον, η εγκύκλιος καθορίζει με ακρίβεια τις αποζημιώσεις συμμετοχής στις συνεδριάσεις, οι οποίες ανέρχονται έως 50 ευρώ για το δημοτικό συμβούλιο και 30 ευρώ για τη δημοτική επιτροπή. Οι δήμοι οφείλουν πλέον να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες διαπιστωτικές πράξεις και να ενημερώσουν το σύνολο των αιρετών τους.
Αναλυτικά την εγκύκλιο μπορείτε να τη δείτε εδώ.