Η παγκόσμια οικονομία μετά τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν: Γιατί τίποτα δεν θα είναι ίδιο
Η ενεργειακή κρίση στον Περσικό Κόλπο αναδιαμορφώνει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, καθιστώντας την Κίνα τον μεγάλο νικητή της νέας εποχής.
Η πρόσφατη συμφωνία-πλαίσιο (μνημόνιο κατανόησης) ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ίσως ανοίγει τον δρόμο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο, ωστόσο η επιστροφή στην προηγούμενη κανονικότητα φαντάζει ανέφικτη. Ο πόλεμος που πυροδοτήθηκε από τους Αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου προκάλεσε μόνιμες ρωγμές στο παγκόσμιο οικονομικό στερέωμα, επηρεάζοντας το εμπόριο, την ενέργεια και τις συμμαχίες.
Το ισχυρότερο σοκ καταγράφεται στην ενέργεια. Η παρατεταμένη παράλυση των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή και η εκτόξευση των τιμών ανέδειξαν την κρίσιμη εξάρτηση χωρών της Ευρώπης και της Ασίας από ασταθή θαλάσσια περάσματα. Αν και βραχυπρόθεσμα παρατηρήθηκε στροφή σε ρυπογόνες πηγές όπως ο άνθρακας, μακροπρόθεσμα ο κόσμος στρέφεται αναγκαστικά σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια, όχι μόνο για περιβαλλοντικούς λόγους, αλλά ως στρατηγική επιβίωσης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Κίνα αναδεικνύεται ως ο μεγάλος κερδισμένος. Κατέχοντας τα πρωτεία στην παραγωγή φωτοβολταϊκών, μπαταριών και λογισμικού διαχείρισης ενέργειας, το Πεκίνο αποκτά στρατηγική επιρροή, καθώς οι χώρες που απεξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου «κλειδώνονται» στην κινεζική βιομηχανική αλυσίδα. Παράλληλα, ο ΟΠΕΚ παρουσιάζεται αποδυναμωμένος, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αποχωρούν και τη Σαουδική Αραβία να αναζητά νέες ισορροπίες, πλησιάζοντας τη Μόσχα.
Την ίδια στιγμή, το γεωπολιτικό ρίσκο στα στενά του Ορμούζ παραμένει. Η αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος ασφάλισης και τελικές τιμές για τον καταναλωτή. Η αμερικανική εγγύηση ασφαλείας, που αποτελούσε τον πυλώνα σταθερότητας για δεκαετίες, εμφανίζεται πλέον κλονισμένη. Οι σύμμαχοι στην Ευρώπη και οι δυνάμεις του Κόλπου αντιλαμβάνονται ότι η Ουάσιγκτον δεν αποτελεί πλέον τον μοναδικό και αδιαμφισβήτητο εγγυητή της παγκόσμιας τάξης.
Με τον πληθωρισμό να επιστρέφει και τα επιτόκια να αυξάνονται –χαρακτηριστικό το 4,2% στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Μάιο και το 2,25% στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα– η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια φάση μεγαλύτερης δυσκαμψίας. Η εποχή της φθηνής ενέργειας έχει παρέλθει, αφήνοντας πίσω της ένα οικονομικό μοντέλο που είναι αναγκαστικά πιο φοβικό, πιο δαπανηρό και σαφώς πιο νευρικό.