Στεγαστική κρίση: Οι προτάσεις της Κομισιόν για αλλαγές σε δόμηση και Golden Visa

Τεκτονικές αλλαγές στον κλάδο της οικοδομής προμηνύουν οι πρόσφατες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το στεγαστικό πρόβλημα. Σε κείμενα που υπέβαλε προς τις κυβερνήσεις, η Κομισιόν αναβαθμίζει τη στεγαστική κρίση από ένα απλό κοινωνικό ζήτημα σε κρίσιμο δημοσιονομικό κίνδυνο, τονίζοντας πως οι επιπτώσεις της υπονομεύουν τη διαθέσιμη κατανάλωση, την ανάπτυξη και τη δημογραφική ισορροπία της Ευρώπης.

Σύμφωνα με την έκθεση που εξετάστηκε στο άτυπο Eurogroup της Λευκωσίας στις 22 Μαΐου, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στη βραχυχρόνια μίσθωση ή στα 800.000 κλειστά ακίνητα, αλλά στην αδυναμία του κατασκευαστικού κλάδου να αυξήσει το στοκ των κατοικιών. Η Επιτροπή διαπιστώνει χαμηλή παραγωγικότητα και έντονο κατακερματισμό, με 3,5 εκατομμύρια μικρές επιχειρήσεις που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες. Προτείνεται, λοιπόν, μια συνολική αναθεώρηση των κανόνων δόμησης, επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και άρση των φραγμών που εμποδίζουν την είσοδο μεγαλύτερων ευρωπαϊκών εταιρειών στην αγορά.

Για την Ελλάδα, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική. Η χώρα κατέχει την πρωτιά στη στεγαστική επιβάρυνση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ιδιοκατοίκηση να έχει υποχωρήσει κάτω από το 70% και τις τιμές των ακινήτων να σημειώνουν άνοδο 7,8% το 2025. Παρά τα προγράμματα όπως το «Σπίτι μου 3», η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η αγορά δεν μπορεί να αυτοδιορθωθεί. Στο στόχαστρο μπαίνουν ξανά η Golden Visa και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, με την κυβέρνηση να εξετάζει περιορισμούς, όπως την απαγόρευση διάθεσης νεόδμητων κατοικιών για Airbnb.

Ο αρμόδιος επίτροπος Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, επισημαίνει ότι όταν η κατοικία μετατρέπεται σε επενδυτικό προϊόν υψηλής απόδοσης, το κόστος διαβίωσης καθίσταται απαγορευτικό. Η πρόκληση πλέον για την Αθήνα, αλλά και για το σύνολο της Ευρώπης, είναι η εφαρμογή ενός μείγματος πολιτικών που θα ενισχύσει την προσφορά κατοικιών χωρίς να προκαλέσει ανυπέρβλητες κοινωνικές και κλαδικές αντιδράσεις.