Τα κουνούπια μαθαίνουν να παρακάμπτουν το DEET και να επιτίθενται σε όσους το χρησιμοποιούν
Επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι τα έντομα μπορούν να εκπαιδευτούν ώστε να συνδέουν τη μυρωδιά του εντομοαπωθητικού με την τροφή τους.
Τα κουνούπια διαθέτουν μια εντυπωσιακή ικανότητα μάθησης, καθώς μπορούν να συσχετίσουν τη μυρωδιά του DEET —του πιο διαδεδομένου εντομοαπωθητικού— με την προοπτική ενός γεύματος. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Experimental Biology, τα έντομα αυτά είναι σε θέση να «εκπαιδευτούν», καταλήγοντας να τσιμπούν περισσότερο τους ανθρώπους που έχουν ψεκαστεί με το συγκεκριμένο προϊόν.
Ερευνητική ομάδα, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο παρόμοια με το κλασικό πείραμα του Παβλόφ, κατάφερε να αλλάξει τη συμπεριφορά των κουνουπιών. Όπως ο σκύλος έμαθε να συνδέει τον ήχο του κουδουνιού με την έλευση της τροφής, έτσι και τα κουνούπια, υπό ειδικές εργαστηριακές συνθήκες, έμαθαν να αγνοούν την απωθητική μυρωδιά του DEET όταν αυτή συνοδευόταν από τη λήψη τροφής.
Ο Κλαούντιο Λαζάρι, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Τουρ και εκ των συγγραφέων της μελέτης, διευκρινίζει ότι τα αποτελέσματα δεν αναιρούν την αξία του DEET. Το εντομοαπωθητικό, που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1940, παραμένει το χρυσό πρότυπο για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στην καταπολέμηση ασθενειών όπως ο δάγγειος πυρετός, ο ιός Ζίκα και ο κίτρινος πυρετός. Ωστόσο, η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη για ανάπτυξη νέων, πιο οικολογικών και λιγότερο αλλεργιογόνων ουσιών.
Στο πλαίσιο του πειράματος, χρησιμοποιήθηκε το είδος Aedes aegypti. Όταν τα έντομα εκτέθηκαν επανειλημμένα στην οσμή του DEET κατά τη διάρκεια του γεύματός τους, το 60% αυτών συνέχισε να αναζητά τροφή στο σημείο που μύριζε εντομοαπωθητικό, ακόμα και όταν δεν υπήρχε αίμα. Μάλιστα, σε δοκιμή με ανθρώπινα χέρια, τα «εκπαιδευμένα» κουνούπια έδειξαν προτίμηση σε αυτό που ήταν ψεκασμένο με DEET.
«Ο εγκέφαλος του κουνουπιού μπορεί να τροποποιήσει την αντίδρασή του βάσει της εμπειρίας του», επισημαίνει ο Κλεμάν Βινοζέρ, βιοχημικός στο Virginia Tech, αποδεικνύοντας ότι η απώθηση είναι τελικά ζήτημα ερμηνείας της πληροφορίας από το έντομο και όχι αποκλειστικά τοξικότητας της ουσίας.