Στο χαμηλότερο επίπεδο 25ετίας ο αριθμός των ειρηνευτικών δυνάμεων διεθνώς
Γεωπολιτικές εντάσεις και κενό χρηματοδότησης ύψους 5,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων απειλούν τη σταθερότητα και τον ρόλο του ΟΗΕ, σύμφωνα με το SIPRI.
Οι διεθνείς ειρηνευτικές αποστολές βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή κρίση, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και η σοβαρή υποχρηματοδότηση απειλούν την αποτελεσματικότητά τους. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), ο αριθμός των στρατιωτικών και αστυνομικών που συμμετέχουν σε αυτές τις επιχειρήσεις κατέγραψε αρνητικό ρεκόρ στα τέλη του 2025, πέφτοντας κάτω από τους 79.000, στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 25 ετών.
Ο Γιάιρ φαν ντερ Λάιν, διευθυντής του προγράμματος για τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις στο SIPRI, προειδοποιεί για τον κίνδυνο μιας «τέλειας καταιγίδας» που θα μπορούσε να οδηγήσει στην περιθωριοποίηση θεσμών όπως ο ΟΗΕ, προκαλώντας αύξηση των ένοπλων συρράξεων με τραγικές συνέπειες για τους αμάχους. Το 2025, οι εν εξελίξει ειρηνευτικές αποστολές περιορίστηκαν στις 58, αριθμός που υποχωρεί κάτω από το ψυχολογικό όριο των 60 για πρώτη φορά από το 2016.
Η κρίση χρηματοδότησης παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της αποσταθεροποίησης, με το έλλειμμα στον προϋπολογισμό για την περίοδο 2024-2025 να ανέρχεται στα 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι δυσκολίες εντείνονται από τις αδιάλλακτες στάσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου οι απειλές βέτο καθιστούν δυσχερή την ανανέωση των εντολών. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της δύναμης UNIFIL στον Λίβανο, της οποίας η εντολή ανανεώθηκε υπό καθεστώς έντονων πολιτικών πιέσεων μόνο έως τον Δεκέμβριο του 2026.
Ενώ η πολυμερής διαχείριση των συγκρούσεων παραμένει μια ευρεία αρχή, οι ερευνητές του SIPRI, όπως η Κλόντια Πφάιφερ Κρουζ, τονίζουν πως απαιτείται άμεσα προβλέψιμη χρηματοδότηση και πολιτική βούληση. Σημειώνεται, τέλος, ότι το βάρος της συνεισφοράς προσωπικού έχει μετατοπιστεί πλέον αποκλειστικά σε χώρες του αποκαλούμενου «παγκόσμιου Νότου».