Το άρθρο 79 του νέου Κώδικα δίνει στους δημάρχους τη δυνατότητα προκήρυξης πρόωρων εκλογών

Μία από τις πλέον συζητημένες διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι το άρθρο 79, το οποίο εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα «εκούσιας προκήρυξης εκλογών» σε δήμους και περιφέρειες. Πρόκειται για έναν μηχανισμό πρόωρης προσφυγής στη λαϊκή ετυμηγορία, ο οποίος παρέχει θεσμική διέξοδο σε περιπτώσεις σοβαρής πολιτικής κρίσης, διάσπασης παρατάξεων ή απώλειας της λειτουργικής πλειοψηφίας.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η διαδικασία μπορεί να κινηθεί αποκλειστικά μετά από εισήγηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη. Για να εγκριθεί η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, απαιτείται εξαιρετικά αυξημένη πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων (4/5) του συνολικού αριθμού των μελών του συμβουλίου. Η διάταξη αυτή λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα, διασφαλίζοντας ότι η απόφαση αποτελεί προϊόν ευρείας συναίνεσης και όχι εργαλείο συγκυριακών σκοπιμοτήτων.

Η δυνατότητα αυτή συνοδεύεται από αυστηρούς περιορισμούς, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά ανά θητεία και αποκλειστικά εντός των τριών πρώτων ετών της αυτοδιοικητικής περιόδου. Οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν σε διάστημα 30 έως 60 ημερών από την απόφαση, ενώ η νέα αρχή θα ολοκληρώσει μόνο το υπόλοιπο της τρέχουσας θητείας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο ρόλος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία εκδίδει την απόφαση προκήρυξης εντός τριών ημερών, αναλαμβάνοντας παράλληλα τον καθορισμό των τεχνικών λεπτομερειών, όπως η συγκρότηση Επιτροπής Ελέγχου Δαπανών. Σε περίπτωση προκήρυξης, η διαδικασία συμπαρασύρει τα συμβούλια και τους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, ενώ εφαρμόζεται πλήρως το ισχύον εκλογικό και οικονομικό πλαίσιο.

Το άρθρο 79 μεταβάλλει τη φιλοσοφία της σταθερής θητείας, εισάγοντας κοινοβουλευτικά χαρακτηριστικά στην αυτοδιοίκηση. Το κατά πόσο το νέο αυτό εργαλείο θα αποτελέσει λύση στα αδιέξοδα ή θα ενισχύσει τον «πρωθυπουργοκεντρικό» χαρακτήρα της τοπικής αυτοδιοίκησης, παραμένει ένα ανοιχτό πολιτικό ερώτημα.

Δείτε εδώ το νομοσχέδιο στην Διαβούλευση