Νέα κατηγοριοποίηση δήμων με βάση το άρθρο 8 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Μία από τις πιο κομβικές αλλαγές που εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η συστηματική κατηγοριοποίηση των δήμων, η οποία ορίζεται στο άρθρο 8 του Κεφαλαίου Γ΄. Η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς επιχειρεί να καθιερώσει ένα ενιαίο πλαίσιο ταξινόμησης, προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι δήμοι πλέον διακρίνονται σε κατηγορίες όπως μητροπολιτικοί, αστικοί, ημιαστικοί, αγροτικοί, ορεινοί και νησιωτικοί, ενώ προβλέπονται και ειδικές υποκατηγορίες, όπως οι μικροί ηπειρωτικοί ή παραμεθόριοι δήμοι. Ο στόχος είναι να αναγνωριστεί η χαώδης διαφορά μεταξύ ενός μεγάλου δήμου στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη και ενός απομακρυσμένου ορεινού δήμου με περιορισμένους πόρους και υποδομές.

Το Υπουργείο Εσωτερικών αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο στον καθορισμό των κριτηρίων, όπως ο πληθυσμός, η γεωγραφική θέση, η νησιωτικότητα και ο βαθμός αστικοποίησης. Η ταξινόμηση αυτή θα αποτελέσει τον «οδικό χάρτη» για κρίσιμα ζητήματα, όπως η χρηματοδότηση, η στελέχωση υπηρεσιών, οι προσλήψεις και η ένταξη των δήμων σε ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα.

Παρά τις εξαγγελίες για δικαιότερη κατανομή των πόρων, η πρόβλεψη έχει προκαλέσει «θύελλα» συζητήσεων. Οι αιρετοί της τοπικής αυτοδιοίκησης εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες, τονίζοντας πως η συγκέντρωση των αποφάσεων στο Υπουργείο Εσωτερικών ενισχύει τον κεντρικό έλεγχο και κινδυνεύει να δημιουργήσει δήμους «πολλών ταχυτήτων». Η αγωνία για την οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ παραμένει στο επίκεντρο, ιδιαίτερα καθώς η συζήτηση διαπλέκεται με το φλέγον ζήτημα της επανεξέτασης της κατανομής των ΚΑΠ.