Στεγαστική κρίση: Γιατί το κυπριακό μοντέλο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» υπερέχει της ελληνικής εκδοχής
Η ανάγκη για πραγματική κοινωνική ανταποδοτικότητα στις κρατικές επιδοτήσεις ανακαίνισης κλειστών κατοικιών που παραμένουν εκτός αγοράς.
Η κλιμακούμενη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα, με το κόστος στέγασης να παραμένει το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση για οκτώ συνεχόμενα έτη, αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για ένα πραγματικά γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών. Παρά τις προσπάθειες μέσω του προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», η ελληνική στεγαστική πολιτική υπολείπεται σε κοινωνικό αποτύπωμα σε σχέση με το αντίστοιχο μοντέλο που εφαρμόζει η Κύπρος.
Το πρόβλημα παραμένει τεράστιο, καθώς μόνο στην Περιφέρεια Αττικής υπάρχουν 516.144 κενές κατοικίες, εκ των οποίων οι 117.137 βρίσκονται στον Δήμο Αθηναίων. Την ίδια στιγμή, το 70% των νέων ηλικίας 18–34 ετών παραμένει στο παιδικό δωμάτιο, αδυνατώντας να αυτονομηθεί. Αν και το ελληνικό «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» προσφέρει επιδότηση έως 36.000 ευρώ, η επικέντρωση στο χρηματοδοτικό σκέλος αφήνει εκτός πολλούς ιδιοκτήτες που δεν διαθέτουν ίδια κεφάλαια ή πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό.
Στον αντίποδα, η Κύπρος υιοθέτησε ένα μοντέλο που ξεκίνησε στις 15 Νοεμβρίου 2024, συνδέοντας άμεσα την κρατική ενίσχυση (από 15.000 έως 35.000 ευρώ) με την κοινωνική ανταποδοτικότητα. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να διαθέτουν τα ακίνητα με ενοίκιο μειωμένο κατά 30% σε σχέση με τις τιμές της αγοράς για τέσσερα έτη, διασφαλίζοντας την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία. Αντιθέτως, το ελληνικό πρόγραμμα στερείται ανάλογων δεσμεύσεων, χρηματοδοτώντας την αναβάθμιση ιδιωτικής περιουσίας χωρίς να εγγυάται προσιτά ενοίκια για τους πολίτες.
Όπως επισημαίνει ο Θεμιστοκλής Μπάκας, Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, είναι απαραίτητη η διασταύρωση στοιχείων μεταξύ της ΑΑΔΕ και των παρόχων ενέργειας για την ακριβή καταγραφή του αδρανούς κτιριακού αποθέματος. Μόνο μέσα από μια στοχευμένη πολιτική που θα υπερβαίνει τα τραπεζικά κριτήρια και θα θέτει κοινωνικούς όρους, η Ελλάδα θα μπορέσει να αυξήσει ουσιαστικά την προσφορά κατοικιών και να δώσει ανάσα στη νέα γενιά.