Χαλκός και κρίσιμα ορυκτά: Η νέα γεωπολιτική σκακιέρα των 100 δισ. ευρώ
Γιατί η μεταλλευτική δραστηριότητα καθίσταται πυλώνας της ευρωπαϊκής αυτονομίας και πώς η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη.
Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μία κρίσιμη περίοδο έντονου ανταγωνισμού για τις πρώτες ύλες, καθώς ο χαλκός αναδεικνύεται στο «νέο πετρέλαιο» της ψηφιακής εποχής. Η стρατηγική σημασία των κρίσιμων ορυκτών καθορίζεται πλέον από την ανάγκη υποστήριξης της τεχνητής νοημοσύνης, των data centres, της ενεργειακής μετάβασης και της αμυντικής θωράκισης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις επενδυτικών οίκων, η αγορά του χαλκού οδεύει προς δομικό έλλειμμα από το 2026, καθώς η παραγωγή αδυνατεί να καλύψει την καλπάζουσα ζήτηση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιλαμβανόμενη την εξάρτησή της από τρίτες χώρες όπως η Κίνα, επιχειρεί να ανακτήσει τη βιομηχανική της κυριαρχία. Μέσω του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act – CRMA), στοχεύει έως το 2030 να καλύπτει το 10% της ετήσιας κατανάλωσης μέσω εξόρυξης και το 40% μέσω διύλισης εντός ευρωπαϊκού εδάφους. Παράλληλα, το σχέδιο δράσης ΕΕ-ΗΠΑ, που υπεγράφη στα τέλη Απριλίου, προβλέπει επενδυτικό κύκλο άνω των 100 δισ. ευρώ για την ενίσχυση του κλάδου.
Σε αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο, η Ελλάδα καλείται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο, αξιοποιώντας τον πλούσιο ορυκτό της πλούτο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επένδυση ύψους 3 δισ. δολαρίων από την «Ελληνικός Χρυσός», θυγατρική της Eldorado Gold, στα Μεταλλεία Κασσάνδρας. Με την πρόοδο του έργου στις Σκουριές να αγγίζει το 94%, η εμπορική λειτουργία αναμένεται να ξεκινήσει έως το τέλος του 2026. Όπως τόνισε ο Χρήστος Μπαλάσκας στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το έργο θα παράγει ετησίως περίπου 67 εκατ. λίβρες χαλκού και 140.000 ουγκιές χρυσού, ενισχύοντας την εφοδιαστική αλυσίδα για την κατασκευή εκατοντάδων χιλιάδων ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Η μεταλλευτική βιομηχανία, λειτουργώντας πλέον με αυστηρά πρότυπα ESG και τεχνολογία αιχμής, μετατρέπεται από παραδοσιακό κλάδο σε μοχλό ανάπτυξης. Όπως υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 19/5, η σταθερότητα του επενδυτικού περιβάλλοντος αποτελεί το κλειδί για την Ελλάδα που παράγει και εξάγει, θέτοντας τη βιομηχανία στο επίκεντρο της εθνικής στρατηγικής.