Η μετατόπιση της εξουσίας στο Ιράν μετά την απώλεια του Αλί Χαμενεΐ
Οι Φρουροί της Επανάστασης εδραιώνουν τον απόλυτο έλεγχο στη λήψη αποφάσεων, την ώρα που οι διπλωματικές επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σε κρίσιμο αδιέξοδο.
Δύο μήνες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, η μετατόπιση της εξουσίας στο Ιράν αποτελεί το κεντρικό ζήτημα που επανακαθορίζει τη στρατηγική της Τεχεράνης. Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ κατά την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης και η ανάδειξη του γιου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε μια θέση που χαρακτηρίζεται περισσότερο από τυπικό χαρακτήρα, έχουν αφήσει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην παραδοσιακή θρησκευτική ιεραρχία.
Πλέον, η πραγματική ισχύς έχει συγκεντρωθεί στα χέρια του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και, κυρίως, του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παρά την τυπική του θέση, περιορίζεται στη διαχείριση και την επικύρωση αποφάσεων που λαμβάνονται από τους στρατιωτικούς κύκλους. Όπως επισημαίνει ο αναλυτής Αράς Αζίζι, ο νέος «ηγέτης» δεν διαθέτει τη δυνατότητα να παρακάμψει τους μηχανισμούς που διευθύνουν τον πόλεμο.
Στο διπλωματικό πεδίο, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλίμπαφ προσπαθούν να διατηρήσουν ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας, ωστόσο ο διοικητής των Φρουρών, Αχμάντ Βαχιντί, παραμένει ο άνθρωπος που έχει τον τελευταίο λόγο στις κρίσιμες επιλογές. Η πρόσφατη πρόταση της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον για σταδιακές συνομιλίες, με προσωρινή «παγιοποίηση» του πυρηνικού προγράμματος, προσκρούει στην αδιάλλακτη στάση των ΗΠΑ, οι οποίες απαιτούν άμεση συζήτηση για τα πυρηνικά.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Άλαν Άιρ, καμία πλευρά δεν επιδεικνύει τάσεις υποχώρησης, καθώς πιστεύουν ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ τους. Η μετάβαση από τη θεϊκή εξουσία στην απόλυτη κυριαρχία των Φρουρών, όπως επισημαίνει ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, υποδηλώνει ότι το Ιράν έχει περάσει σε μια φάση «σκληρής ισχύος», όπου η επιλογή δεν είναι πλέον μεταξύ μετριοπαθούς και σκληρής γραμμής, αλλά μεταξύ σκληρής και ακόμη πιο σκληρής στάσης. Παρά τις πιέσεις, το σύστημα παραμένει συνεκτικό, εστιάζοντας στη διατήρηση της περιφερειακής επιρροής του και στην έξοδο από τη σύγκρουση με ενισχυμένα οφέλη.