Το διπλωματικό αδιέξοδο και οι προκλήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Στο επίκεντρο των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να αναζητά μια διέξοδο από την κρίση εν μέσω εσωτερικών πιέσεων.
Ένα κρίσιμο αδιέξοδο έχει διαμορφωθεί στις προσπάθειες για την ειρηνική επίλυση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, καθώς η αντιπαράθεση με το Ιράν εισέρχεται σε νέα φάση. Παρά την κοινή επιθυμία των εμπλεκόμενων πλευρών να αποφύγουν την κλιμάκωση των εχθροπραξιών, το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει το κεντρικό ζήτημα στις εντατικές παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. Καθώς συμπληρώνονται δύο μήνες από την έναρξη των συγκρούσεων στις 28 Φεβρουαρίου, η πιθανότητα παγίωσης μιας κατάστασης «μη ειρήνης» προκαλεί έντονη ανησυχία, με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά ερμητικά κλειστά.
Η πρόσφατη ακύρωση της μετάβασης των Αμερικανών διαπραγματευτών στο Ισλαμαμπάντ σηματοδότησε την αδυναμία σύγκλισης, καθώς το Ιράν απέρριψε τους αμερικανικούς όρους, αντιπροτείνοντας τους δικούς του. Η Τεχεράνη εκτιμά ότι διαθέτει την αντοχή να διατηρήσει τον αποκλεισμό για αρκετούς μήνες ακόμη, μετατοπίζοντας έτσι το βάρος της πίεσης στην Ουάσινγκτον. Για τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, η κατάσταση περιπλέκεται ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς ο πόλεμος που ξεκίνησε δεν έχει αποφέρει μέχρι στιγμής τα αναμενόμενα αποτελέσματα για την εσωτερική κοινή γνώμη.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, το Ιράν κατέθεσε μια πρόταση που χαρακτηρίστηκε από αναλυτές ως «ταπεινωτική» για τις ΗΠΑ, ζητώντας την αμοιβαία άρση του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, με το ζήτημα των πυρηνικών να παραπέμπεται στο μέλλον. Πρόκειται για μια απόπειρα της Τεχεράνης να ανταλλάξει το στρατηγικό πλεονέκτημα που απέκτησε μετά την επίθεση της 28ης Οκτωβρίου με τη διατήρηση του πυρηνικού της προγράμματος.
Η κατάσταση αυτή φέρνει τον Τραμπ αντιμέτωπο με ένα εξαιρετικά δύσκολο στοίχημα. Μετά την ακύρωση το 2018 της συμφωνίας που είχε επιτύχει ο Ομπάμα πριν από 11 χρόνια –το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA)– ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται πλέον να διαπραγματευτεί μια νέα συμφωνία που θα πρέπει να είναι πιο αποτελεσματική από την προηγούμενη. Ωστόσο, η έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών στην αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα, όπως επισημαίνουν οι New York Times, καθιστά το εγχείρημα ιδιαίτερα απαιτητικό, ειδικά τη στιγμή που το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να μην αποχωριστεί το εμπλουτισμένο ουράνιο που κατέχει.