Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα και η δυσβάστακτη άνοδος των ενοικίων
Τα νοικοκυριά στην Αθήνα έρχονται αντιμέτωπα με τιμές ενοικίασης που πλησιάζουν τον μέσο όρο της Ευρώπης, ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι, απορροφώντας το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος.
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα έχει λάβει πλέον διαστάσεις που προβληματίζουν, καθώς οι εργαζόμενοι καλούνται να καλύψουν κόστη στέγασης που προσεγγίζουν ευρωπαϊκά επίπεδα, ενώ τα εισοδήματά τους δεν ακολουθούν την ανοδική πορεία των τιμών. Η αγορά ακινήτων λειτουργεί με όρους που καθιστούν την κατοικία το κύριο βάρος του μηνιαίου προϋπολογισμού, με ένα μέσο ενοίκιο να απορροφά πλέον το μεγαλύτερο μέρος των αποδοχών ενός μισθωτού.
Σύμφωνα με μελέτη του ΚΕΦΙΜ, η οποία αξιοποιεί δεδομένα της Eurostat, το 2024 το μέσο μηνιαίο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου στην Αθήνα διαμορφώθηκε στα 1.050 ευρώ, ενώ για δύο υπνοδωμάτια ανήλθε στα 1.400 ευρώ. Τα ποσά αυτά βρίσκονται επικίνδυνα κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 1.120 και 1.514 ευρώ αντίστοιχα. Η πραγματική διάσταση της επιβάρυνσης αναδεικνύεται από τη σύγκριση με τους μισθούς: με έναν μέσο μισθό περίπου στα 1.496 ευρώ, ένα μικρό διαμέρισμα απορροφά το 70,2% του εισοδήματος, ενώ για κατοικία δύο υπνοδωματίων το ποσοστό αγγίζει το 93,6%. Στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι αντίστοιχες αναλογίες είναι σημαντικά χαμηλότερες, κυμαινόμενες στο 33,8% και 45,6%.
Ο μύθος ότι τα ενοίκια ακολουθούν τον πληθωρισμό έχει καταρρεύσει, καθώς οι τιμές αυξάνονται με ρυθμούς 5% έως 10% ετησίως, την ώρα που ο πληθωρισμός κινείται κοντά στο 3%. Το 2025, η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση με +10,1%, πίσω μόνο από την Κροατία (+17,6%). Για να ανταπεξέλθουν, πολλά νοικοκυριά αναγκάζονται να καταφύγουν σε πρόσθετη εργασία ή να εξαρτώνται από διπλά εισοδήματα, αλλάζοντας δραματικά τον τρόπο ζωής τους.
Η ιστορική αναδρομή από την Τράπεζα της Ελλάδος επιβεβαιώνει την εκρηκτική πορεία της αγοράς. Μετά την κατάρρευση των τιμών κατά 44% την περίοδο της κρίσης έως το 2017, η αγορά σημείωσε από το 2018 μια ραγδαία ανάκαμψη. Ειδικότερα, στην Αθήνα οι τιμές ακινήτων αυξήθηκαν κατά περίπου 95% έως το 2025, ξεπερνώντας πλέον τα επίπεδα προ της οικονομικής κρίσης και δημιουργώντας ένα νέο, ιδιαίτερα απαιτητικό τοπίο για τους κατοίκους.