Το ΔΝΤ Υποβαθμίζει τις Προβλέψεις Ανάπτυξης Λόγω του Πολέμου στη Μέση Ανατολή

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προχώρησε σε υποβάθμιση των προβλέψεών του για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη για το 2026, εξαιτίας του σοκ που προκάλεσε στην αγορά πετρελαίου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το Ταμείο, μάλιστα, δεν αποκλείει την πιθανότητα επιβράδυνσης, εάν η σύγκρουση παραταθεί και οι ενεργειακές υποδομές υποστούν περαιτέρω ζημιές.

Σύμφωνα με την έκθεση World Economic Outlook που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, το παγκόσμιο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αναμένεται να αυξηθεί φέτος κατά 3,1%, από 3,3% που είχε προβλεφθεί τον Ιανουάριο. Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται στην υπόθεση μιας σχετικά σύντομης σύγκρουσης και μιας μέτριας αύξησης των τιμών ενέργειας.

Ωστόσο, λόγω της αβεβαιότητας γύρω από τον αντίκτυπο της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στο Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, το ΔΝΤ παρουσίασε και δύο επιπλέον σενάρια. Στο πιο σοβαρό, ο κόσμος θα πλησίαζε το ενδεχόμενο ύφεσης, η οποία ορίζεται από το ΔΝΤ ως ανάπτυξη κάτω από 2%.

«Οι παγκόσμιες προοπτικές έχουν επιδεινωθεί απότομα μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή», επισημαίνει το Ταμείο. «Πριν από τον πόλεμο, ήμασταν έτοιμοι να αναβαθμίσουμε την πρόβλεψή μας για την παγκόσμια ανάπτυξη, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη δυναμική που στηριζόταν από την άνθηση των επενδύσεων στην τεχνολογία, κάποια αποκλιμάκωση των εντάσεων στην εμπορική πολιτική, δημοσιονομική στήριξη σε ορισμένες χώρες και ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες.»

**Πλήγμα σε αναδυόμενες οικονομίες και ενεργειακό σοκ**

Οι αναδυόμενες οικονομίες αναμένεται να δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα. Η ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές μειώθηκε στο 3,9% φέτος, από πρόβλεψη 4,2% πριν από λίγους μήνες. Ο αντίκτυπος θα είναι μικρότερος στις ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, οι οποίες είναι εξαγωγέας ενέργειας.

Οι οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης — η οποία πρακτικά έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ και εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου — αναμένεται να αποτελέσουν κορυφαία προτεραιότητα για τους υπουργούς Οικονομικών και τους κεντρικούς τραπεζίτες που βρίσκονται στην Ουάσινγκτον αυτή την εβδομάδα για τις εαρινές συνεδριάσεις ΔΝΤ–Παγκόσμιας Τράπεζας.

**Τα τρία σενάρια**

Στην πιο αισιόδοξη πρόβλεψη του ΔΝΤ, ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,4% φέτος από 4,1% το 2025, αντανακλώντας την αύξηση στις τιμές ενέργειας και τροφίμων και ανακόπτοντας την αποπληθωριστική τάση των τελευταίων ετών. Στη συνέχεια, η αύξηση των τιμών θα επιβραδυνθεί στο 3,7% το 2027.

Ένα ενδιάμεσο σενάριο, το οποίο το ΔΝΤ χαρακτηρίζει δυσμενές, προβλέπει ανάπτυξη 2,5% φέτος και πληθωρισμό 5,4%. «Κάθε ημέρα που περνά και έχουμε περισσότερες διαταραχές στην ενέργεια, πλησιάζουμε όλο και περισσότερο προς το δυσμενές σενάριο», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Πιερ-Ολιβιέ Γκουρινσά, σε συνέντευξη Τύπου.

Στο πιο σοβαρό σενάριο, όπου οι τιμές του πετρελαίου θα διαμορφώνονταν κατά μέσο όρο στα 110 δολάρια μέσα στο έτος, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη θα υποχωρούσε κάτω από το 2%. Αυτό έχει συμβεί μόνο τέσσερις φορές από το 1980, πιο πρόσφατα κατά την πανδημία Covid και την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Ο πληθωρισμός θα έφτανε στο 5,8% το 2026 και θα αυξανόταν περαιτέρω στο 6,1% το επόμενο έτος.

Το Ταμείο προέβλεψε ότι η οικονομία των ΗΠΑ θα αναπτυχθεί κατά 2,3% φέτος στο βασικό του σενάριο, μια μικρή υποβάθμιση από το 2,4% που αναμενόταν τον Ιανουάριο. Αυτό αντανακλά μια μικρή αρνητική επίδραση από τον πόλεμο, δεδομένου ότι η χώρα είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας.

Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, ξεχωρίζει το πλήγμα στην Ευρώπη: η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να αναπτυχθούν μόλις κατά 0,8% φέτος — υποβάθμιση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες για τη Γερμανία και κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες για το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Κίνα αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 4,4%, μια μικρή υποβάθμιση από το 4,5% που προβλεπόταν τον Ιανουάριο, με τα μέτρα τόνωσης να αντισταθμίζουν τον αρνητικό αντίκτυπο του σοκ.

Η ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,9% από 3,6% το 2025, με αυτή των Μπαχρέιν, Ιράκ, Κουβέιτ και Κατάρ να συρρικνώνονται. Το ΑΕΠ του Ιράν αναμένεται επίσης να μειωθεί φέτος κατά 6,1%, έναντι πρόβλεψης για αύξηση 1,1% τον Ιανουάριο.

«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέκοψε τη δυναμική της ανάπτυξης», ανέφερε ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ. «Το τελικό μέγεθος του σοκ θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης — και από το πόσο γρήγορα θα ομαλοποιηθούν η παραγωγή και η μεταφορά ενέργειας μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες.»