Η πασχαλινή αγορά του 2026: Πιέσεις, προσαρμογές και η αντοχή των παραδόσεων
Πώς ο πληθωρισμός και οι νέες καταναλωτικές συνήθειες διαμόρφωσαν τον τζίρο του 1,5 δισ. ευρώ, με την έξοδο στην επαρχία να παραμένει αμείωτη.
Η πασχαλινή αγορά του 2026 στην Ελλάδα λειτούργησε υπό το βάρος πιέσεων στο διαθέσιμο εισόδημα, αναγκάζοντας τους καταναλωτές να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους στα νέα οικονομικά δεδομένα. Ο «συμπυκνωμένος» τζίρος των 7-10 ημερών, με μοχλό το 1 δισ. ευρώ του Δώρου Πάσχα, διατήρησε τα επίπεδα του 1,5 δισ. ευρώ. Η παραδοσιακή σημασία του Πάσχα, παρά τις αντιξοότητες, επέδειξε αντοχές, αν και η αγοραστική κίνηση χαρακτηρίστηκε περισσότερο από συγκράτηση παρά από γιορτινή παρόρμηση.
Σε πρώτη ανάγνωση, ο τζίρος φάνηκε σταθερός, ωστόσο η αύξηση αυτή οφείλεται στην άνοδο των τιμών και όχι στην κατανάλωση, η οποία σε όγκο υποχώρησε κατά 2-5%. Οι καταναλωτές ξόδεψαν παρόμοια ή περισσότερα χρήματα, αγοράζοντας όμως λιγότερα προϊόντα, γεγονός που υποδεικνύει τη μείωση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης. Παρόλα αυτά, η μαζική έξοδος από τα αστικά κέντρα για «Πάσχα στο χωριό» ήταν και φέτος έντονη.
Η φετινή αγορά χαρακτηρίστηκε από έντονη σύγκριση τιμών και αναζήτηση προσφορών. Οι καταναλωτές ήταν πιο ενημερωμένοι και ευέλικτοι, στρεφόμενοι σε οικονομικότερες επιλογές, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή αλλάζοντας κατάστημα. Τα σούπερ μάρκετ και τα εκπτωτικά καταστήματα ενίσχυσαν τη θέση τους, προσφέροντας καλύτερη συγκράτηση τιμών.
Παράλληλα, ενισχύθηκε η τάση των πρόωρων αγορών, καθώς πολλοί, φοβούμενοι ανατιμήσεις, προχώρησαν σε αγορές νωρίς, επιδιώκοντας «κλείδωμα» χαμηλότερων τιμών. Όσοι πάλι επέλεξαν τη λύση της «τελευταίας στιγμής» ευνοήθηκαν από μειώσεις τιμών το Μ. Σάββατο, ιδίως σε βασικά είδη και προϊόντα μικρής διάρκειας ζωής. Οι αγορές σε ένδυση, υπόδηση και δώρα ήταν πιο στοχευμένες και μικρότερης αξίας.
Η αγορά εμφάνισε επίσης χαρακτηριστικά «δύο ταχυτήτων». Οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής προσέφεραν ανταγωνιστικές τιμές, ενώ τα παραδοσιακά καταστήματα (κρεοπωλεία, φούρνοι, ζαχαροπλαστεία, μανάβικα) διατήρησαν υψηλότερα επίπεδα τιμών, απευθυνόμενα σε πελάτες που δίνουν έμφαση στην ποιότητα και την ελληνική προέλευση.
Συνοψίζοντας ανά κατηγορία, τα τρόφιμα είχαν την υψηλότερη συμμετοχή (50%, 750 εκ. ευρώ), ακολουθούσαν τα παραδοσιακά πασχαλινά δώρα (20%, 300 εκ. ευρώ) και η ένδυση-υπόδηση (15%, 250 εκ. ευρώ). Ο εσωτερικός τουρισμός είχε σταθερή συμμετοχή (10%, άνω των 150 εκ. ευρώ), ενώ οι υπόλοιποι κλάδοι είχαν συμπληρωματική συμμετοχή (5%). Παρατηρήθηκε μικρή αλλαγή στις διατροφικές επιλογές και μείωση των ποσοτήτων ανά οικογένεια.
Ο πληθωρισμός συνέχισε να επηρεάζει τις αγοραστικές αποφάσεις, με το αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών να μετακυλίεται στις τελικές τιμές. Η πασχαλινή αγορά του 2026 αποτύπωσε μια μεταβατική φάση για το λιανεμπόριο, όπου 8 στους 10 καταναλωτές υιοθέτησαν συγκρατημένη προσέγγιση. Οι τιμές ήταν αυξημένες από πέρυσι κατά 12% στο αρνί, 10% στα οπωροκηπευτικά και 5-8% στα υπόλοιπα είδη.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, δήλωσε: «Το φετινό Πάσχα παρέμεινε περίοδος αυξημένης εμπορικής δραστηριότητας, με μικρή διάρκεια και μεγάλη ένταση, αλλά με πιο συγκρατημένα χαρακτηριστικά. Η κατανάλωση επαναπροσδιορίστηκε. Το «πλούσιο» πασχαλινό τραπέζι κυριάρχησε, με σαφή μετατόπιση σε πιο επιλεκτικό, αλλά όχι «φτωχότερο». Τα ήθη, έθιμα και παραδόσεις υπερίσχυσαν της ακρίβειας. Η προτεραιότητα στα πασχαλινά δώρα σε παιδιά, εγγόνια και βαφτιστήρια ήταν το βασικό χαρακτηριστικό που ξεχώρισε φέτος. Χριστός Ανέστη!»