Η Γερμανία απαντά στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου με έκτακτο πακέτο μέτρων

Η γερμανική κυβέρνηση, αντιμέτωπη με τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου, παρουσίασε ένα έκτακτο πακέτο παρεμβάσεων με στόχο την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η οποία ακόμη προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά από δύο δύσκολες χρονιές, δέχεται περαιτέρω πιέσεις.

Σύμφωνα με το Reuters, οι τελικές αποφάσεις ανακοινώθηκαν τη Δευτέρα, μετά από εκτεταμένες διαπραγματεύσεις μεταξύ της συντηρητικής συμμαχίας του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και των Σοσιαλδημοκρατών εταίρων. Ο ίδιος ο Μερτς παραδέχθηκε ότι οι συνέπειες του πολέμου θα είναι μακροχρόνιες, δηλώνοντας στο Βερολίνο: «Θα αισθανόμαστε τις συνέπειες αυτού του πολέμου για πολύ καιρό ακόμη, ακόμη και όταν τελειώσει». Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να κάνει ό,τι είναι δυνατόν, παρά τους περιορισμένους πόρους, για να διατηρήσει και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της γερμανικής οικονομίας και να ελαφρύνει την κατάσταση για τα ιδιωτικά νοικοκυριά.

Το πρώτο και πιο άμεσο μέτρο είναι η προσωρινή μείωση κατά 17 λεπτά το λίτρο στον φόρο καυσίμων, για βενζίνη και ντίζελ, διάρκειας δύο μηνών. Το μέτρο αυτό, που εκτιμάται ότι θα κοστίσει 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ, αποτελεί την κεντρική προσπάθεια αντιμετώπισης της άμεσης επίπτωσης από την αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν στους εργαζομένους τους αφορολόγητο bonus ανακούφισης έως 1.000 ευρώ μέσα στο 2026, χωρίς επιπλέον φόρους ή ασφαλιστικές εισφορές.

Η απόφαση έχει βαθιά πολιτική διάσταση, καθώς στο Βερολίνο υπήρχε ήδη ισχυρή πίεση για άμεση αντίδραση στην αδιάκοπη άνοδο των τιμών. Ο ηγέτης των Βαυαρών συντηρητικών, Μάρκους Ζέντερ, περιέγραψε το κλίμα στην κοινωνία: «Η πίεση των τελευταίων εβδομάδων ήταν αφόρητη για πολλούς ανθρώπους — αφόρητη για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και για τους ίδιους τους πολίτες». Σχολίασε δε ότι οι καθημερινές υπενθυμίσεις για την άνοδο των τιμών, όπως στα πρατήρια καυσίμων, έχουν προκαλέσει αίσθημα αδυναμίας, θυμού και επιβάρυνσης, κάτι στο οποίο η κυβέρνηση «δρούσε απέναντι».

Το πακέτο μέτρων έρχεται σε μια περίοδο που η γερμανική οικονομία παραμένει εύθραυστη. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Γερμανία κατέγραψε συρρίκνωση τόσο το 2023 όσο και το 2024, ενώ πέρυσι η ανάπτυξη ήταν μόλις 0,2%. Η νέα ενεργειακή πίεση που προέρχεται από τον πόλεμο απειλεί να εκτροχιάσει εκ νέου τις προσδοκίες ανάκαμψης της κυβέρνησης Μερτς, η οποία είχε βασίσει την πολιτική της στην επανεκκίνηση της βιομηχανίας και την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας.

Πέρα από τα άμεσα μέτρα, ανακοινώθηκε και δεύτερο κύμα παρεμβάσεων. Τις επόμενες εβδομάδες θα παρουσιαστεί μια πιο μόνιμη πρόταση για φοροελαφρύνσεις σε χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, με εφαρμογή από το 2027. Επιπλέον, η κυβέρνηση στοχεύει να προωθήσει έως το καλοκαίρι μια συστηματική μεταρρύθμιση του συστήματος υγειονομικής ασφάλισης, ώστε να μειωθεί η πίεση στους εργοδότες σε μια χώρα με ταχείς ρυθμούς γήρανσης. Η μεταρρύθμιση αυτή θεωρείται κρίσιμη, δεδομένης της συνεχούς αύξησης των δαπανών υγείας και του αυξανόμενου βάρους του δημογραφικού στην αγορά εργασίας.

Τέλος, η γερμανική κυβέρνηση εξέφρασε την πρόθεσή της να αντιταχθεί στις Βρυξέλλες σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Το Βερολίνο θα πιέσει για περαιτέρω αποδυνάμωση των στόχων εκπομπών για τις αυτοκινητοβιομηχανίες, απορρίπτοντας την πρόταση της Κομισιόν για ειδικό καθεστώς στα μικρά αυτοκίνητα, καθώς και το σενάριο συμψηφισμού επιπλέον εκπομπών με offsets.