Νέες απειλές από τον Τραμπ: Στρατιωτικές επιθέσεις και αποκλεισμός του Ιράν στο τραπέζι
Μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες, ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει περιορισμένες επιθέσεις και ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, αυξάνοντας την πίεση προς την Τεχεράνη.
Το ενδεχόμενο επανέναρξης περιορισμένων στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν, παράλληλα με τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά το αδιέξοδο που παρατηρήθηκε στις ειρηνευτικές συνομιλίες που διεξήχθησαν στο Ισλαμαμπάντ. Σύμφωνα με πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί «όλες τις επιλογές ανοιχτές», με απώτερο σκοπό την αύξηση της πίεσης προς την Τεχεράνη, όπως αναφέρει σε άρθρο της η Wall Street Journal.
Μεταξύ των επιλογών που τέθηκαν υπό συζήτηση την Κυριακή, λίγες μόλις ώρες μετά την αποτυχία των συνομιλιών στο Πακιστάν, συμπεριλαμβάνεται ακόμη και η πλήρης επανεκκίνηση μιας εκτεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας. Ωστόσο, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το σενάριο αυτό είναι λιγότερο πιθανό, εξαιτίας του κινδύνου περαιτέρω αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής, καθώς και της επιφυλακτικότητας του Τραμπ απέναντι σε μακροχρόνιες στρατιωτικές συγκρούσεις.
Παράλληλα, η διοίκηση εξετάζει το ενδεχόμενο προσωρινού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, με στόχο τη σταδιακή μεταφορά της ευθύνης για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων σε συμμάχους των ΗΠΑ. Σημειώνεται πως οι ΗΠΑ είχαν ήδη ανακοινώσει ότι από τη Δευτέρα, 17:00 ώρα Ελλάδας, οι ένοπλες δυνάμεις θα θέσουν σε εφαρμογή τον αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν.
Παρά την κλιμάκωση της έντασης, συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου επισημαίνουν ότι ο ίδιος παραμένει ανοικτός σε διπλωματική λύση. «Θα ήθελα να μην χρειαστεί να το κάνουμε, αλλά πρόκειται για το νερό τους, τις μονάδες αφαλάτωσης, τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που είναι πολύ εύκολο να πληγούν», είχε δηλώσει ο Τραμπ στο Fox News, αφήνοντας να εννοηθεί πιθανές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένα σχέδια, τονίζοντας ότι «ο πρόεδρος έχει ήδη διατάξει ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ και διατηρεί όλες τις πρόσθετες επιλογές στο τραπέζι».
Οι βασικές “κόκκινες γραμμές” της Ουάσιγκτον στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, περιλαμβάνουν: την πλήρη ελεύθερη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ χωρίς επιβολή τελών, τον τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και την αποσυναρμολόγηση των σχετικών εγκαταστάσεων, την παράδοση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, την αποδοχή ενός ευρύτερου πλαισίου ασφάλειας με συμμετοχή συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή, καθώς και τη διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη. Οι συνομιλίες στο Πακιστάν, υπό τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, κατέρρευσαν όταν το Ιράν αρνήθηκε να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ένα ζήτημα που ο Τραμπ έχει επανειλημμένα τονίσει ως βασικό λόγο για πιθανή στρατιωτική σύγκρουση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οποιαδήποτε επιλογή εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους. Η επανέναρξη μιας πλήρους πολεμικής εκστρατείας θα επιβάρυνε περαιτέρω τα αμερικανικά στρατιωτικά αποθέματα και θα ενίσχυε την πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όπου ένα τμήμα της εκλογικής βάσης παραμένει επιφυλακτικό απέναντι σε πολέμους στη Μέση Ανατολή. Αντίστροφα, η αποκλιμάκωση των επιχειρήσεων, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί τις πυρηνικές του φιλοδοξίες και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, θα μπορούσε να εκληφθεί ως στρατηγική νίκη της Τεχεράνης.
Περίπου το ήμισυ των εσόδων της ιρανικής κυβέρνησης προέρχεται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Ένας αποτελεσματικός αποκλεισμός θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα της οικονομίας του. Αναλυτές αναφέρουν ότι η στρατηγική αποκλεισμού έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας. «Έχουμε δει αυτή τη στρατηγική να λειτουργεί στη Βενεζουέλα και ο Τραμπ έχει την ευκαιρία να την επαναλάβει», δήλωσε ο Μάθιου Κρένιγκ, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και αναλυτής στο Atlantic Council. Ωστόσο, παραμένει ο κίνδυνος αντιποίνων, καθώς αμερικανικά πολεμικά πλοία που επιχειρούν σε μικρή απόσταση από τις ιρανικές ακτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με επιθέσεις πυραύλων ή drones.
Η εξέλιξη της κρίσης επηρεάζει ήδη τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο λόγω της αβεβαιότητας για τη ροή περίπου του 20% της παγκόσμιας προσφοράς που διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ.