Ολοκληρωμένο Μητρώο Ακινήτων: Ένα Νέο Ψηφιακό Εργαλείο από την ΑΑΔΕ

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) παρουσιάζει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ένα πρωτοποριακό ψηφιακό εργαλείο που φιλοδοξεί να προσφέρει στην ελληνική πολιτεία μια ολοκληρωμένη και διαρκή εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας. Το σύστημα αυτό αναμένεται να αποτελέσει τη βάση για τη χάραξη αποτελεσματικών πολιτικών σε τομείς όπως η φορολογία, η στέγαση και η ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη. Επιπλέον, το ΜΙΔΑ έχει τη δυνατότητα να αποκαλύψει ακίνητα που για χρόνια παρέμεναν αδήλωτα από τους ιδιοκτήτες τους.

Με την πλήρη ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, πάνω από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα, θα κληθούν να ενταχθούν σε μια νέα, ενοποιημένη βάση δεδομένων. Κάθε ιδιοκτήτης, μέσω των προσωπικών του κωδικών πρόσβασης στην πλατφόρμα myAADE, θα μπορεί να δει συγκεντρωμένα όλα τα ακίνητά του. Αρχικά, για κάθε ακίνητο θα παρουσιάζονται τρεις ξεχωριστές καρτέλες, οι οποίες θα είναι προσυμπληρωμένες με στοιχεία που αφορούν τον ιδιοκτήτη, δίνοντάς του τη δυνατότητα ελέγχου και επιβεβαίωσης.

Στην πρώτη καρτέλα θα αναγράφονται τα στοιχεία και η χρήση των ακινήτων, όπως αυτά έχουν δηλωθεί στην εφορία, συμπεριλαμβανομένου του ΑΤΑΚ, της επιφάνειας, της χρήσης και της ηλεκτροδότησης. Η δεύτερη καρτέλα θα αντλεί πληροφορίες από το Κτηματολόγιο, παρουσιάζοντας τον ΚΑΕΚ, το εμβαδόν και τα δικαιώματα επί του ακινήτου. Στην τρίτη, θα καταγράφονται δεδομένα από διάφορες άλλες πηγές, με τις οποίες η ΑΑΔΕ σταδιακά θα διασυνδέεται, εμπλουτίζοντας περαιτέρω τις πληροφορίες.

Κάθε ακίνητο θα εμφανίζεται αυτόνομα, και ο ιδιοκτήτης θα καλείται να συσχετίσει τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) – τον ενδεκαψήφιο μοναδικό κωδικό που εκδίδει η ΑΑΔΕ – με τον δωδεκαψήφιο Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), ο οποίος αποδίδεται κατά τη διαδικασία της κτηματογράφησης. Η πλατφόρμα θα υποδεικνύει σημεία όπου υπάρχουν αποκλίσεις κατά τη διαδικασία αντιστοίχισης, επιτρέποντας στον ιδιοκτήτη να επιλέξει τα ορθά στοιχεία και να προχωρήσει στις απαραίτητες διορθώσεις.

Για κάθε ακίνητο, είναι απαραίτητη η επιβεβαίωση της ταυτότητας, της διεύθυνσης, του ποσοστού και του είδους του δικαιώματος (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία), καθώς και των βασικών τεχνικών χαρακτηριστικών, όπως η κατηγορία, η επιφάνεια και άλλα τεχνικά στοιχεία. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα, καθώς το ΜΙΔΑ αναμένεται να αναδείξει διαφορές σε σχέση με δηλώσεις που έχουν γίνει στο Ε9/ΕΝΦΙΑ, στο Κτηματολόγιο, σε ρυθμίσεις τακτοποίησης αυθαιρέτων ή στους δήμους. Επιπλέον, θα ελέγχονται στοιχεία που αντλούνται από άλλους δημόσιους φορείς, όπως οι αριθμοί παροχής ηλεκτρικής ενέργειας από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Κρίσιμη είναι επίσης η δήλωση της πραγματικής χρήσης του ακινήτου, η οποία είναι υποχρεωτική. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να επιλέξουν από ένα κατάλογο άνω των 60 κατηγοριών (βιομηχανικές, αγροτικές, οικιστικές κ.ά.). Κάθε ακίνητο θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως ιδιοκατοικούμενο, ενοικιαζόμενο, κενό, παραχωρούμενο ή ως επαγγελματικός χώρος. Εάν δηλώνεται ως μισθωμένο, θα πρέπει να καταγραφούν τα στοιχεία του μισθωτή, το ύψος του μισθώματος, η διάρκεια και το είδος της μίσθωσης. Τυχόν ασυμφωνίες με τα φορολογικά δεδομένα θα επισημαίνονται αυτόματα, με δυνατότητα ευελιξίας κατά την αρχική φάση εφαρμογής του συστήματος.

Η ενοποίηση διαφορετικών και παλαιότερων βάσεων δεδομένων αναμένεται να φέρει στην επιφάνεια αποκλίσεις σε τετραγωνικά μέτρα, χαρακτηρισμούς ή περιγραφές ακινήτων. Αυτές οι διαφορές δεν σηματοδοτούν απαραίτητα αδήλωτη περιουσία, καθώς συχνά προκύπτουν από την παλαιότητα και την έλλειψη διασύνδεσης παλαιότερων, χειρόγραφων συστημάτων. Για αυτόν τον λόγο, δημιουργείται το Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων, ώστε οι ιδιοκτήτες να μπορούν να διορθώσουν μεμονωμένα, σε μια ενιαία πλατφόρμα, τα λάθη που έχουν συσσωρευτεί επί χρόνια.

Ιδιαίτερη πρόκληση αναμένεται να υπάρξει με τα αγροτεμάχια, όπου σε πολλές περιοχές επικρατούν άτυπες πρακτικές χρήσης χωρίς επίσημη καταγραφή. Τα νέα στοιχεία που θα συλλεχθούν θα χρησιμοποιηθούν επίσης για τον υπολογισμό αγροτικών επιδοτήσεων και τον σχεδιασμό του νέου συστήματος ΟΣΔΕ/AGRI SNAP.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ξεκαθαρίζει ότι ο στόχος δεν είναι η δημιουργία πρόσθετης γραφειοκρατίας, αλλά η ακριβής αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας. Οι ιδιοκτήτες θα λάβουν ειδοποίηση και θα έχουν εύλογο χρόνο για να προβούν στις απαραίτητες διορθώσεις, με πιθανότητα παράτασης της προθεσμίας. Ωστόσο, τίθεται άμεση υποχρέωση: κάθε νέα μίσθωση ακινήτου από τον Απρίλιο και μετά, καθώς και κάθε μεταβολή χρήσης, θα πρέπει να καταχωρίζεται άμεσα στο ΜΙΔΑ.

Τα δεδομένα του ΜΙΔΑ θα ενημερώνονται δυναμικά και θα αξιοποιούνται για ελέγχους αδήλωτων εισοδημάτων, για την προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, τον εντοπισμό ακινήτων και τη χάραξη αποτελεσματικής στεγαστικής πολιτικής. Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, αποτελεί μια ευκαιρία να τακτοποιήσουν λάθη δεκαετιών. Για όσους δεν ανταποκριθούν, οι συνέπειες θα είναι αναπόφευκτες, καθώς ο απώτερος σκοπός είναι η πρώτη πλήρης και ακριβής καταγραφή της ακίνητης περιουσίας της χώρας.