Η Τράπεζα της Ελλάδος προτείνει επενδύσεις στην αγροτική οικονομία αντί για άμεση στήριξη των αγροτών

Η Τράπεζα της Ελλάδος, μέσω της έκθεσης του Διοικητή της Γιάννη Στουρνάρα, προτείνει την ενίσχυση των επενδύσεων για την ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας, ως εναλλακτική στρατηγική έναντι της απευθείας ενίσχυσης των αγροτών, χωρίς να παραγνωρίζει, ωστόσο, τη σημασία της τελευταίας. Ενώ οι κυβερνήσεις συχνά επιλέγουν οικονομικές ενισχύσεις, όπως επιδοτήσεις και αποζημιώσεις, για την άμεση στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει ότι η πολιτική αυτή έχει βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και δεν επιλύει διαρθρωτικές στρεβλώσεις, οι οποίες προκαλούν μόνιμες επιβλαβείς συνέπειες. Αντιθέτως, οι επενδύσεις σε αγροτικές υποδομές αποτελούν το μέσο που διορθώνει τις στρεβλώσεις, προσδίδει ανθεκτικότητα μέσω της προσαρμογής και παράγει θετικά, μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος προτείνει τη δημιουργία χρηματοοικονομικών εργαλείων για την αντιμετώπιση των κινδύνων που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή στον πρωτογενή τομέα. Ο ελληνικός πρωτογενής τομέας παραμένει παγιδευμένος σε έναν φαύλο κύκλο χαμηλής παραγωγικότητας και δομικών στρεβλώσεων. Σε συνδυασμό με τη στασιμότητα του τομέα, τη γήρανση του πληθυσμού και τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, η διαμόρφωση ενός ολιστικού στρατηγικού σχεδίου, με έμφαση στην προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες συνθήκες και τη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, απαιτεί άμεση δράση.

Ο πρωταρχικός στόχος της βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης κρίνεται απαραίτητος για τη διευκόλυνση της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων, τη διασφάλιση της επάρκειας της χώρας σε ποσότητα και ποιότητα τροφίμων, την αύξηση του αγροτικού εισοδήματος και την ενίσχυση των εξαγωγών της βιομηχανίας τροφίμων.

Η βελτίωση των αγροτικών υποδομών είναι βασικός πυλώνας για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου και βιώσιμου αγροτικού τομέα. Αυτό περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υποδομών, όπως τα αρδευτικά έργα, την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, την ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση, καθώς και την εκπαίδευση των νέων στον αγροτικό τομέα. Η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να βελτιώσουν την έρευνα, την παρακολούθηση του εδάφους, την προστασία των καλλιεργειών και τη διαχείριση της αλυσίδας εφοδιασμού. Η ρομποτική και η αυτοματοποίηση αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της έλλειψης εργατικών χεριών.

Η ευφυής γεωργία, όπως η έξυπνη άρδευση και η μεταβλητή δόση λιπασμάτων, μειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ η καλλιέργεια σε ελεγχόμενο περιβάλλον εξοικονομεί φυσικούς πόρους. Η ενσωμάτωση της αγροτεχνολογίας απαιτεί συνεργασία μεταξύ νομοθετών, κυβερνήσεων, αγροτών, συνεταιρισμών, επενδυτών και εταιριών τεχνολογίας.

Λαμβάνοντας υπόψη το μικρό μέγεθος των αγροτικών ιδιοκτησιών, είναι αναγκαία η συνένωσή τους σε συνεργατικά σχήματα με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, ώστε να αξιοποιούνται οι οικονομίες κλίμακας και να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός της ιδιοκτησίας. Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις αλλαγές στις καταναλωτικές ανάγκες και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η Κ mesuresCommon Agricultural Policy (CAP) πρέπει να αναπροσανατολιστεί από εργαλείο στήριξης του αγροτικού εισοδήματος σε μοχλό εκσυγχρονισμού και καινοτομίας.

Οι επιπτώσεις των κλιματικών μεταβολών στον αγροτικό τομέα στην ΕΕ εκτιμώνται σε 28,3 δισ. ευρώ ετησίως, με το 50% των ζημιών να οφείλεται σε ξηρασία. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει επίσης την παραγωγικότητα της εργασίας, με εκτιμώμενη μείωση έως και 5,4% στην Ελλάδα έως το 2080.

Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών, προτείνονται μέτρα προσαρμογής, όπως η εισαγωγή ανθεκτικών ποικιλιών, η βελτίωση της διαχείρισης υδατικών πόρων, η βελτίωση της υγείας του εδάφους, η ολοκληρωμένη παρακολούθηση δεικτών κλιματικής αλλαγής, η έρευνα και καινοτομία, ο χωρικός σχεδιασμός, και η ανάπτυξη χρηματοοικονομικών εργαλείων και ασφάλισης κινδύνου.