Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν κοστίζει δισεκατομμύρια, θέτοντας σε κίνδυνο την αμυντική ετοιμότητα

Ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, κατόπιν εντολής του τότε προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έχει ήδη αποδειχθεί εξαιρετικά δαπανηρός, με εκτιμώμενο κόστος εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως. Οι σημαντικές απώλειες σε συστήματα ραντάρ και στρατιωτικό εξοπλισμό εγείρουν σοβαρές ανησυχίες για τη μελλοντική επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με ανάλυση της Έλεϊν ΜακΚάσκερ, ανώτερης ερευνήτριας στο American Enterprise Institute και πρώην αξιωματούχου του προϋπολογισμού του Πενταγώνου, το κόστος της στρατιωτικής εκστρατείας των ΗΠΑ κατά του Ιράν εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 22,3 έως 31 δισ. δολάρια μέσα σε μόλις πέντε εβδομάδες. Η ίδια υπολογίζει, για λογαριασμό των Financial Times, ότι περίπου το ένα δέκατο του συνολικού κόστους αφορά την αντικατάσταση ή επισκευή στρατιωτικού εξοπλισμού που καταστράφηκε ή υπέστη ζημιές στις συγκρούσεις.

Από τις 28 Φεβρουαρίου, έχουν καταγραφεί 13 θάνατοι Αμερικανών στρατιωτικών σε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων, ενώ περισσότεροι από 300 στρατιώτες έχουν τραυματιστεί. Παρά το γεγονός ότι οι απώλειες θεωρούνται σχετικά περιορισμένες συγκριτικά με πολέμους μεταξύ ισοδύναμων αντιπάλων, ειδικοί στην άμυνα επισημαίνουν ότι η καταστροφή κρίσιμων συστημάτων ραντάρ από το Ιράν ενδέχεται να αυξήσει την ευπάθεια των ΗΠΑ σε μελλοντικά μέτωπα, όπως αυτό της Κίνας.

Οι υπολογισμοί της ΜακΚάσκερ περιλαμβάνουν και το κόστος ανάπτυξης πρόσθετων αμερικανικών στρατιωτικών μέσων στη Μέση Ανατολή από τα τέλη Δεκεμβρίου. Από το συνολικό ποσό, 2,1 έως 3,6 δισ. δολάρια αφορούν ζημιές σε εξοπλισμό και ανάγκες αντικατάστασης. Αυτές περιλαμβάνουν δαπάνες επισκευής του αεροπλανοφόρου USS Gerald R Ford, το οποίο αποσύρθηκε για συντήρηση μετά από πυρκαγιά, καθώς και την αποκατάσταση συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων στο Κατάρ που υπέστη ζημιές από επίθεση drone. Η ΜακΚάσκερ τονίζει ότι, ενώ ορισμένα κατεστραμμένα συστήματα μπορούν να επισκευαστούν γρήγορα, η αντικατάσταση άλλων απαιτεί χρόνια, επιβαρύνοντας τις ήδη πιεσμένες αλυσίδες εφοδιασμού.

Το Ιράν φαίνεται να έχει δώσει προτεραιότητα σε επιθέσεις κατά συστημάτων ραντάρ και επικοινωνιών σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και κατά αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, απαραίτητων για επιχειρήσεις μεγάλου βεληνεκούς. Η αυξανόμενη λίστα επηρεασμένων συστημάτων έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για υπερέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και για χρήση πόρων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε άλλα στρατηγικά μέτωπα. Το Πεντάγωνο ζητεί από το Κογκρέσο πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 200 δισ. δολαρίων.

Ο Μαρκ Κάνσιαν, σύμβουλος άμυνας στο Center for Strategic and International Studies (CSIS), εκτιμά ότι το κόστος της εκστρατείας ανέρχεται σε περίπου 500 εκατ. δολάρια ημερησίως. Σύμφωνα με το CSIS, οι ΗΠΑ υπέστησαν ζημιές ύψους τουλάχιστον 1,4 δισ. δολαρίων σε εξοπλισμό και υποδομές μέσα στις πρώτες έξι ημέρες των συγκρούσεων. Η αντικατάσταση ενός αεροσκάφους Boeing E-3 Sentry, που υπέστη σοβαρές ζημιές, εκτιμάται ότι θα κοστίσει πάνω από 700 εκατ. δολάρια. Επίσης, δύο συστήματα ραντάρ σε Ιορδανία και Κατάρ, συμπεριλαμβανομένου ενός ραντάρ AN/TPY-2, βασικό στοιχείο του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας Thaad, έχουν πληγεί σοβαρά. Κάθε σύστημα AN/TPY-2 κοστίζει περίπου 485 εκατ. δολάρια και η κατασκευή του απαιτεί σχεδόν τρία χρόνια.

Επιπλέον, αναλυτές επισημαίνουν ότι μέρος των ζημιών αποδίδεται σε εσφαλμένη χρήση πόρων ή ανεπαρκή προστασία συστημάτων, με το Ιράν να πλήττει σταθερούς στόχους όπως σταθμευμένα αεροσκάφη. Οι επιθέσεις σε υποδομές ραντάρ δυσχεραίνουν την ταχεία αναγνώριση και αναχαίτιση πυραύλων. Μεταξύ των σημαντικότερων απωλειών συγκαταλέγεται η κατάρριψη αεροσκάφους F-15E και η καταστροφή περισσοτέρων από δώδεκα drones MQ-9 Reaper. Κατά τη διάρκεια επιχείρησης διάσωσης, ένα αεροσκάφος A-10 Warthog επλήγη και συνετρίβη, ενώ δύο μεταγωγικά C-130 Hercules καταστράφηκαν από τις ίδιες τις αμερικανικές δυνάμεις.

Αναλυτές εκφράζουν ανησυχία ότι οι απώλειες εξοπλισμού και η κατανάλωση αποθεμάτων πυρομαχικών περιορίζουν την ικανότητα των ΗΠΑ να ενισχύσουν την αποτροπή έναντι της Κίνας. Συστήματα όπως το ραντάρ Thaad και το αεροσκάφος E-3 θα ήταν κρίσιμα σε ενδεχόμενη σύγκρουση με το Πεκίνο. Η συνεχής φθορά στρατιωτικού εξοπλισμού ενδέχεται να ενθαρρύνει την Κίνα να εξετάσει στρατιωτική δράση για την Ταϊβάν.