Η Οικονομία Αντιμέτωπη με τις Πληγές του Πολέμου: Νέα Μέτρα Στήριξης στα Σκαριά

Η ελληνική και η διεθνής οικονομία μετρούν τις πληγές που άνοιξε η σύρραξη στη Μέση Ανατολή, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι θα χρειαστούν μήνες για την πλήρη αποκατάσταση, ακόμη και αν ο πόλεμος έληγε άμεσα. Μόλις πριν συμπληρωθεί ένας μήνας από την έναρξη της κρίσης, τον Μάρτιο, η κυβέρνηση προχώρησε στην εφαρμογή ενός πρώτου «πακέτου» μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την έκβαση των εχθροπραξιών, το οικονομικό επιτελείο γνωρίζει ότι είναι αναπόφευκτο να υπάρξει και δεύτερο κύμα παρεμβάσεων εντός του Απριλίου.

Τα υφιστάμενα μέτρα έχουν σχεδιαστεί με βάση σενάρια για τιμές βενζίνης έως 2,3 ευρώ το λίτρο και πετρελαίου έως 2,18 ευρώ, πριν εφαρμοστούν οι επιδοτήσεις που μειώνουν το κόστος για τον καταναλωτή. Παράλληλα, υπάρχει προετοιμασία για ενδεχόμενη νέα αύξηση των τιμών της βενζίνης έως και 2,5 ευρώ, κυρίως στην επαρχία, η οποία θα ενεργοποιήσει νέα μέτρα από τον Μάιο και μετά. Επιπλέον, παρακολουθούνται στενά και άλλα «μέτωπα», όπως οι τιμές στο φυσικό αέριο, στο ρεύμα, στα λιπάσματα, στα ακτοπλοϊκά και αεροπορικά εισιτήρια, οι οποίες αναμένεται να επηρεάσουν τους επόμενους μήνες τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις και τις τιμές γενικότερα.

**Σχεδιασμός Μέτρων και Πηγές Χρηματοδότησης**

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πού θα βρεθούν οι απαραίτητοι πόροι και ποια επιπλέον μέτρα μπορεί να χρειαστούν εάν η κρίση παραταθεί ή ενταθεί. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ζυμώνει νέες δημοσιονομικές χαλαρώσεις, η εμπειρία δείχνει ότι οι αποφάσεις μπορεί να αργήσουν. Για αυτόν τον λόγο, το οικονομικό επιτελείο ετοιμάζει «μέτρα-εφεδρείες»:

1. **Επιδότηση Λογαριασμών Ρεύματος (Power Pass):** Αν και οι τιμές του ρεύματος παραμένουν συγκρίσιμες με πέρυσι, αποφεύχθηκε η άμεση ανακοίνωση νέας επιδότησης, όπως αυτή που ίσχυε έως τον Ιανουάριο του 2025. Ωστόσο, υπάρχει διαρκής παρακολούθηση και ετοιμότητα για παρεμβάσεις σε περίπτωση απότομης αύξησης, παρόμοιας με αυτήν του 2022-2023.

2. **Νέα Επιδότηση Καυσίμων:** Τα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα ισχύουν για το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου. Πριν από το τέλος Απριλίου, θα γίνει νέα αξιολόγηση των αναγκών και των συνθηκών. Η επιδότηση πετρελαίου κίνησης, που αφορά ευρέως νοικοκυριά και επιχειρήσεις, έχει οριστεί αρχικά για έναν μήνα. Εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές και μετά τον Μάιο, τα μέτρα μπορούν να παραταθούν ή να επεκταθούν, ενώ εξετάζονται και νέα μέτρα ανάλογα με την ένταση του προβλήματος και τις δημοσιονομικές δυνατότητες. Στόχος είναι η στήριξη να είναι δημοσιονομικά υπεύθυνη.

3. **Επιταγή Ακρίβειας το Πάσχα:** Το μέτρο παραμένει ως εφεδρεία, παρά τις ήδη ανακοινωθείσες παρεμβάσεις για την ακρίβεια στα ράφια και τις επιδοτήσεις καυσίμων. Στο οικονομικό επιτελείο ελπίζουν να μην κριθεί απαραίτητη μια νέα επιδότηση αγορών τύπου Market Pass, εστιάζοντας στα τρέχοντα μέτρα.

4. **Επιδότηση Ακτοπλοϊκών Εισιτηρίων:** Η ακτοπλοΐα αποτελεί ζήτημα εθνικής σημασίας, συνεπώς η επιδότηση που έχει ανακοινωθεί θεωρείται επαρκής προς το παρόν για τη συγκράτηση των τιμών. Σε περίπτωση αύξησης της τιμής του πετρελαίου μετά το Πάσχα, η οποία θα οδηγήσει σε αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά, θα ληφθούν νέες αποφάσεις.

**Χρηματοδότηση των Νέων Μέτρων**

Τα νέα μέτρα χρηματοδοτήθηκαν από το έκτακτο αποθεματικό του κρατικού προϋπολογισμού του 2026, με 1,250 δισ. ευρώ να έχουν εγγραφεί για έκτακτες καταστροφές. Λόγω των έκτακτων συνθηκών, χρησιμοποιήθηκε μέρος του αποθεματικού, αφήνοντας 1 δισ. ευρώ για τις ανάγκες των επόμενων εννέα μηνών. Επιπλέον, σε συμφωνία με την Κομισιόν, αυξήθηκε η φορολογία στα κέρδη στοιχημάτων μέσω διαδικτύου, εξασφαλίζοντας 50 εκατ. ευρώ για φέτος και 100 εκατ. ετησίως επιπλέον.

Η πορεία των δαπανών, ωστόσο, παραμένει στενά παρακολουθούμενη, καθώς ο κανόνας της «οροφής» αύξησης δαπανών είναι αυστηρός. Παρότι η απαγόρευση αφορά «μόνιμες δαπάνες», ο κανονισμός επιτρέπει «έκτακτες» υπερβάσεις δαπανών σε περιπτώσεις απρόβλεπτων συνθηκών. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιδιώκει να ανοίγει διαρκώς νέα περιθώρια για επιπλέον δαπάνες, ελπίζοντας σε συντονισμένη δράση και ευρύτερες λύσεις από την Ε.Ε. εάν χρειαστεί.