Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης ξεκίνησε: Αλλαγή σκηνικού στον πολεοδομικό σχεδιασμό

Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, μια από τις πλέον αναμενόμενες παρεμβάσεις στον τομέα του πολεοδομικού σχεδιασμού, εισέρχεται σε τροχιά λειτουργίας. Από τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026, ξεκίνησε η πιλοτική εφαρμογή της, εγκαινιάζοντας το πρώτο ουσιαστικό στάδιο για την ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης μέσω ενός σύγχρονου ψηφιακού περιβάλλοντος, φιλοδοξώντας να επιλύσει μια εκκρεμότητα δεκαετιών.

Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας αποτελεί μια σημαντική θεσμική τομή. Για πρώτη φορά, ένα εργαλείο που επί χρόνια παρέμενε εγκλωβισμένο σε νομικές ασάφειες και διοικητικά εμπόδια, αποκτά σαφή λειτουργική βάση και ψηφιακή υποστήριξη. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, επιδιώκει να κλείσει ένα διαχρονικό κενό στον σχεδιασμό του δομημένου χώρου, θέτοντας πιο σταθερές βάσεις για την ανάπτυξη των πόλεων.

**Πώς θα λειτουργεί η πιλοτική διαδικασία**
Σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄1451/13-3-2026) των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζεται η διαδικασία καταχώρισης τίτλων Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης που ισχύουν ήδη, διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά και έχουν εκδοθεί βάσει των νόμων 880/1979, 2300/1995 και 3044/2002. Η πιλοτική φάση θα διαρκέσει τέσσερις μήνες, διάστημα κατά το οποίο θα δοκιμαστεί το σύστημα στην πράξη και θα αξιολογηθούν οι διαδικασίες πριν από την πλήρη εφαρμογή του.

**Τι είναι η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης**
Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης είναι ένα κρίσιμο πολεοδομικό εργαλείο που επιτρέπει τη μεταφορά δικαιωμάτων δόμησης από ακίνητα όπου δεν μπορούν να αξιοποιηθούν, σε άλλες περιοχές όπου αυτό είναι επιτρεπτό. Το μέτρο συμβάλλει στην προστασία διατηρητέων κτιρίων, στη διασφάλιση κοινόχρηστων χώρων και σε μια πιο ισορροπημένη ανάπτυξη του αστικού ιστού. Η διαδικασία υλοποιείται μέσω των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), δηλαδή περιοχών που μπορούν να δεχθούν επιπλέον δόμηση.

**Μέσω gov.gr και με τη συμμετοχή μηχανικών**
Η καταχώριση των τίτλων θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με τη συμμετοχή εξουσιοδοτημένων μηχανικών. Οι ιδιοκτήτες ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους θα επιβεβαιώνουν τη διαδικασία ψηφιακά. Η ανάπτυξη της εφαρμογής γίνεται με τη συμβολή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Το σύστημα διασυνδέεται με βασικά πληροφοριακά συστήματα της Δημόσιας Διοίκησης μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, όπως το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ, το Ελληνικό Κτηματολόγιο, το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας και το ΓΕΜΗ, εξασφαλίζοντας διασταύρωση στοιχείων και αυξημένη ασφάλεια.

**Δηλώσεις Υπουργών**
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τόνισε ότι η πλατφόρμα δημιουργεί ένα αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον για τη διαχείριση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης. «Η πιλοτική λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Διοίκησης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει τη διαφάνεια, μειώνει τη γραφειοκρατία και διευκολύνει πολίτες και επαγγελματίες.

Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία βασικό πυλώνα της αναδιάρθρωσης του χωρικού σχεδιασμού. «Δεν πρόκειται απλώς για ψηφιοποίηση, αλλά για μια ευρύτερη ανασυγκρότηση του πλαισίου, με σαφείς χρήσεις γης, όρους δόμησης και ζώνες προστασίας», σημείωσε. Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης εντάσσεται στο πρόγραμμα πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», το οποίο περιλαμβάνει την εκπόνηση Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και μελετών για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, καλύπτοντας περίπου το 80% της επικράτειας.

Η ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης επιχειρεί να ξεμπλοκάρει ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα του πολεοδομικού συστήματος, συνδέοντας την προστασία του περιβάλλοντος, την πολεοδομική ισορροπία και τη δίκαιη αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας, θέτοντας τις βάσεις για ένα πιο διαφανές και αποτελεσματικό μοντέλο ανάπτυξης.