Η αξιολόγηση των δημοσίων δαπανών στο επίκεντρο της ομιλίας του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας

Στην πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στις μεταρρυθμίσεις, εστιάζοντας στην ουσιαστική αξιολόγηση των δημοσίων δαπανών, εστίασε στην ομιλία του ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, κατά τη διάρκεια ημερίδας με θέμα «Προϋπολογισμός Επιδόσεων, Επισκοπήσεις Δαπανών και Εσόδων, Ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Διάστασης στον Προϋπολογισμό».

Ο κ. Πετραλιάς εξήρε την πολύτιμη συνδρομή του ΟΟΣΑ και του Jon Blondal, τονίζοντας την εξαιρετική συνεργασία που οδήγησε στην πρόοδο των μεταρρυθμίσεων. Αναφέρθηκε στην παρουσίαση του πρώτου προϋπολογισμού επιδόσεων στο Ελληνικό Κοινοβούλιο το 2022, καθώς και στη μεταγενέστερη παρουσίασή του στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.

Στην ομιλία του, ο Υφυπουργός παρουσίασε μια έκθεση που αναδεικνύει την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων που αφορούν την ουσιαστική αξιολόγηση των δημοσίων δαπανών: τον προϋπολογισμό επιδόσεων, τις επισκοπήσεις δαπανών και εσόδων, και την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στον προϋπολογισμό. Τόνισε ότι η αξιολόγηση αποτελεί κεντρικό πυλώνα του στρατηγικού σχεδιασμού της κυβέρνησης και του Υπουργείου, ειδικά σε περιόδους προκλήσεων όπως η πανδημία, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η ενεργειακή κρίση. Η ύπαρξη εργαλείων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την ουσιαστική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δημοσίων δαπανών είναι ζωτικής σημασίας για τη λήψη ορθών αποφάσεων κατανομής των πόρων.

Από το 2022, ο προϋπολογισμός της Γενικής Κυβέρνησης παρουσιάζεται δομημένος σε Τομείς Πολιτικής και Προγράμματα. Κάθε Πρόγραμμα συνοδεύεται από τη χρηματοδότησή του, τους στρατηγικούς και επιχειρησιακούς του στόχους, καθώς και μια σειρά δεικτών για την αξιολόγηση της επίτευξης αυτών των στόχων. Μέσω της σύνδεσής του με τη λειτουργική ταξινόμηση και το διεθνές πρότυπο CoFoG (Classification of the Functions of Government), ο προϋπολογισμός επιδόσεων επιτρέπει τη σύγκριση χρηματοδοτικών επιλογών με άλλες χώρες και τον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό της κυβερνητικής στρατηγικής.

Τα βήματα που έχουν γίνει από το 2022 έως σήμερα, μετά την κατάθεση και του 4ου προϋπολογισμού επιδόσεων, περιλαμβάνουν τη βελτίωση της δομής των Προγραμμάτων και Υποπρογραμμάτων, την ενίσχυση της αποτύπωσης του ανθρώπινου δυναμικού ανά Πρόγραμμα, τον εμπλουτισμό των δεικτών, την ένταξη περιβαλλοντικών δεικτών, καθώς και την ενίσχυση της κατανόησης του προϋπολογισμού από το Κοινοβούλιο και τους πολίτες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βελτίωση των δεικτών, οι οποίοι αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου. Η τριετία αυτή χαρακτηρίστηκε από στενή συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και τους Φορείς για την επιλογή κατάλληλων δεικτών, την προσθήκη δεικτών που αφορούν κοινωνικές προτεραιότητες (όπως η προσβασιμότητα ΑμεΑ), τη συμπλήρωση υφιστάμενων δεικτών με κρίσιμες παραμέτρους (όπως ο χρόνος παροχής υπηρεσιών) και τη συγκριτική παρουσίαση ομοειδών δεικτών για benchmarking.

Παραδείγματα δεικτών περιλαμβάνουν την επιτάχυνση απόδοσης της Δικαιοσύνης, τη βελτίωση της διαχειριστικής δυνατότητας των Κέντρων Πιστοποίησης Αναπηρίας, την πορεία των ελέγχων εποπτείας της αγοράς, την πορεία των δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη ως ποσοστό του ΑΕΠ, την προώθηση των ΑΠΕ και τον εθνικό σωρευτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς και την αναλογία των ενεργών προπτυχιακών φοιτητών που παραμένουν εντός της ανώτατης διάρκειας σπουδών.

Ο κ. Πετραλιάς επισήμανε ότι απομένει ακόμη σημαντική δουλειά, εστιάζοντας στη βελτίωση των δεικτών σε κρίσιμους τομείς όπως η Υγεία, και στην ενίσχυση της χρήσης των δεικτών στον δημόσιο και κοινοβουλευτικό διάλογο για τη λήψη αποφάσεων και την ενημέρωση των πολιτών.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στις επισκοπήσεις δαπανών και εσόδων, ένα εργαλείο που επιτρέπει τη δημιουργία δημοσιονομικού χώρου μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων. Έμφαση δόθηκε σε επισκοπήσεις στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας, της υγείας (με στόχο την κεντρικοποίηση και βελτίωση του προγραμματισμού προμηθειών), και σε περιβαλλοντικές επισκοπήσεις που αφορούν τη συγκράτηση της ενεργειακής δαπάνης.

Η ολιστική προσέγγιση στις μεταρρυθμίσεις συμπληρώνεται με την ενσωμάτωση της πράσινης διάστασης στον προϋπολογισμό (green budgeting). Τα τελευταία τρία χρόνια, έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο αξιολόγησης και αποτύπωσης της περιβαλλοντικής επίδρασης των χρηματοδοτούμενων δράσεων, σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στοχεύεται περαιτέρω η αξιολόγηση της περιβαλλοντικής διάστασης των εσόδων.

Η δουλειά που έχει γίνει αναγνωρίζεται διεθνώς, με τις ελληνικές υπηρεσίες να παρέχουν τεχνική βοήθεια σε άλλα κράτη. Το νέο πληροφοριακό σύστημα govERP αναμένεται να υποστηρίξει πλήρως αυτές τις μεταρρυθμίσεις, παρέχοντας απολογιστικά στοιχεία και ενισχύοντας τη διενέργεια επισκοπήσεων δαπανών.

Ο Υφυπουργός ευχαρίστησε εκ νέου τον ΟΟΣΑ, τις υπηρεσίες του Υπουργείου και όλους τους εμπλεκόμενους για τη συνεισφορά τους και τους κάλεσε να συνεχίσουν μαζί την πορεία για τα επόμενα βήματα.