Εκτέλεση 18χρονου μουσικού στο Ιράν προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις
Η θανατική ποινή και η καταστολή των διαδηλωτών στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής
Σφοδρές διεθνείς αντιδράσεις έχει προκαλέσει η εκτέλεση του 18χρονου μουσικού Αμιρχοσεΐν Χαταμί στο Ιράν, ένα περιστατικό που φέρνει ξανά στο προσκήνιο την αυστηρή εφαρμογή της θανατικής ποινής στη χώρα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο νεαρός κιθαρίστας απαγχονίστηκε στη φυλακή Γκεζέλ Χεσάρ, κοντά στην Τεχεράνη, λίγες εβδομάδες μετά τη σύλληψή του κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων.
Ο Χαταμί είχε συλληφθεί στις 8 Ιανουαρίου με την κατηγορία της συμμετοχής σε εμπρησμό εγκατάστασης της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ, σε μια περίοδο έντονων διαδηλώσεων κατά της κυβέρνησης. Οι ιρανικές δικαστικές αρχές υποστήριξαν ότι ενήργησε εναντίον της εθνικής ασφάλειας, προσπαθώντας να αποκτήσει πρόσβαση σε οπλισμό και δρώντας προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Στις 6 Φεβρουαρίου, ο νεαρός καταδικάστηκε για το έγκλημα της «μοχαρεμπέ», που μεταφράζεται ως «εχθρική πράξη εναντίον του Θεού», μια κατηγορία που επισύρει τη θανατική ποινή στο ιρανικό νομικό σύστημα. Κατά τη διάρκεια της κράτησής του, φέρεται να κρατήθηκε σε απομόνωση για εβδομάδες, ενώ στην κρατική τηλεόραση προβλήθηκαν πλάνα από την ανάκρισή του.
Η Διεθνής Αμνηστία καταδίκασε την εκτέλεση, χαρακτηρίζοντάς την «αυθαίρετη» και «κατάφωρα άδικη», καθώς η καταδίκη εκδόθηκε σε διάστημα μικρότερο του ενός μηνός από τη σύλληψη. Ο οργανισμός έκανε λόγο για χρήση εξαναγκασμένων ομολογιών και σοβαρές παραβιάσεις των εγγυήσεων δίκαιης δίκης.
Παράλληλα, εκφράζονται έντονες ανησυχίες για την τύχη και άλλων κρατουμένων που αντιμετωπίζουν την εσχάτη των ποινών. Πληροφορίες από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι τέσσερις ακόμη άνδρες έχουν μεταφερθεί σε χώρους απομόνωσης, εν αναμονή εκτέλεσης.
Πριν την ανακοίνωση της εκτέλεσης του Χαταμί, ο εξόριστος πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί είχε προειδοποιήσει για ένα «ασυγχώρητο έγκλημα» από το ιρανικό καθεστώς, τονίζοντας ότι οι κατηγορούμενοι τιμωρούνται για όσα συμβολίζουν και όχι για τις πράξεις τους. «Τα εικονικά δικαστήρια του καθεστώτος δεν επιδιώκουν δικαιοσύνη, αλλά επιδιώκουν να επιβάλουν σιωπή μέσω του φόβου», δήλωσε.
Ο Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, διευθυντής της οργάνωσης Iran Human Rights, επεσήμανε ότι η εκτέλεση του Χαταμί έγινε μετά από «κατάφωρα άδικη δίκη και στη βάση εξαναγκασμένων ομολογιών», και ότι οι πρόσφατες εκτελέσεις διαδηλωτών και πολιτικών κρατουμένων σηματοδοτούν «εντατικοποίηση της καταστολής».
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν ανησυχίες ότι δεκάδες ακόμη κρατούμενοι κινδυνεύουν άμεσα με εκτέλεση, ενώ η διεθνής προσοχή, εστιασμένη στις γεωπολιτικές εξελίξεις, αφήνει σε δεύτερη μοίρα τις καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.