Η «Ροζ» Πανσέληνος: Επίδραση στον Ύπνο και τη Διάθεση
Νέα έρευνα αποκαλύπτει πώς το φεγγάρι επηρεάζει τη βιολογία μας, μειώνοντας τον ύπνο και την ποιότητά του, ακόμα και χωρίς άμεση έκθεση στο φως της σελήνης.
Με το βλέμμα στραμμένο στον ουρανό και το απαλό φως της «ροζ» πανσελήνου να απλώνεται, πολλοί νιώθουν μια ανεξήγητη αλλαγή. Πέρα από τη μαγεία του ουράνιου θεάματος, επιστημονικές έρευνες υποδεικνύουν ότι η πανσέληνος μπορεί να επηρεάζει βαθύτερα το σώμα και το μυαλό μας, κυρίως τον ύπνο.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology, οι άνθρωποι τείνουν να αποκοιμούνται αργότερα και να κοιμούνται λιγότερο τις ημέρες που προηγούνται της πανσελήνου. Συγκεκριμένα, η απώλεια ύπνου μπορεί να κυμαίνεται από 20 έως και 90 λεπτά, ενώ ο χρόνος που απαιτείται για να αποκοιμηθούν παρατείνεται. Ο καθηγητής Χρονοβιολογίας Christian Cajochen, επικεφαλής της έρευνας, τονίζει ότι «φαίνεται να υπάρχει ένας σεληνιακός ρυθμός που επηρεάζει τον ανθρώπινο ύπνο, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει άμεση έκθεση στο φως της σελήνης».
Η επιρροή της πανσελήνου επεκτείνεται και σε άλλες βιολογικές λειτουργίες. Μελέτες έχουν δείξει ότι κατά τη διάρκεια της πανσελήνου, ο βαθύς ύπνος μπορεί να μειωθεί έως και 30%, η συνολική διάρκεια του ύπνου να περιορίζεται, ενώ τα επίπεδα της μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο, παρουσιάζουν πτώση. Ο Christian Cajochen εξηγεί ότι αυτή η μείωση της μελατονίνης μπορεί να συμβάλλει στο να γίνεται ο ύπνος πιο επιφανειακός και λιγότερο αναζωογονητικός.
Η επίδραση της πανσελήνου, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον ύπνο. Έχει συνδεθεί, αν και χωρίς απόλυτα σαφή αιτιολόγηση, με αλλαγές στη διάθεση και την ψυχική υγεία. Η ψυχολόγος Δρ. Eleni Tzavara αναφέρει ότι «η πανσέληνος μπορεί να λειτουργήσει ως ένας παράγοντας που διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό, κάτι που με τη σειρά του επηρεάζει τη διάθεση και τα επίπεδα ενέργειας».