Επείγοντα μέτρα στήριξης λόγω ενεργειακής κρίσης: Πώς επηρεάζονται οι δήμοι
Νέα Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για αντιμετώπιση της ραγδαίας αύξησης του ενεργειακού κόστους, με άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Η Πολιτεία, αντιδρώντας στην ξέφρενη άνοδο του ενεργειακού κόστους, προχώρησε στη δημοσίευση ΦΕΚ (Α’ 46/26.03.2026) που περιλαμβάνει ένα πακέτο επειγόντων μέτρων. Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), ενώ στοχεύει πρωτίστως σε ιδιώτες και παραγωγικούς κλάδους, επιφέρει σημαντικές άμεσες και έμμεσες συνέπειες και για τους δήμους, σε δημοσιονομικό και λειτουργικό επίπεδο.
Η αιτιολόγηση της ΠΝΠ στηρίζεται στην «εξαιρετικά επείγουσα και απρόβλεπτη ανάγκη» που προκύπτει από τη διεθνή άνοδο των τιμών πετρελαίου και καυσίμων, την αύξηση του κόστους λιπασμάτων και τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων. Κεντρικός στόχος είναι η άμεση ανακούφιση της κοινωνίας και της οικονομίας, με προβλέψεις που δεν παρακάμπτουν την τοπική αυτοδιοίκηση.
**Ακατάσχετο και μη συμψηφιζόμενο της ενίσχυσης:**
Σε ό,τι αφορά τις ενισχύσεις προς τους δήμους, η σχετική διάταξη ορίζει ότι η επιδότηση δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο ή τους δήμους. Αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι δεν δύνανται να παρακρατήσουν αυτά τα ποσά για την κάλυψη οφειλών πολιτών, όπως τέλη ή πρόστιμα.
**Επιδότηση πετρελαίου κίνησης:**
Η θέσπιση επιδότησης ύψους 0,16 €/λίτρο για τον Απρίλιο του 2026 προσφέρει άμεσο όφελος στους δήμους. Η μείωση του κόστους λειτουργίας για απορριμματοφόρα, φορτηγά ή μηχανήματα έργων αναμένεται να συμβάλει στην έμμεση αποσυμπίεση των δημοτικών προϋπολογισμών.
**Συμπληρωματική ανάλυση: Η πραγματική αύξηση στο diesel και το «κενό» στο φυσικό αέριο**
Η πρόσφατη ΠΝΠ φιλοδοξεί να προσφέρει μια άμεση «ανάσα» έναντι του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Ωστόσο, τα τρέχοντα δεδομένα της αγοράς υποδεικνύουν ότι η επιβάρυνση παραμένει σημαντική, ειδικά για τους δήμους.
**Diesel: Η πραγματική αύξηση και η επιδότηση**
Τον τελευταίο μήνα, η μέση τιμή του diesel κίνησης έχει εκτοξευθεί από περίπου 1,85 – 1,90 €/λίτρο σε 2,09 €/λίτρο, καταγράφοντας αύξηση 0,20 έως 0,25 €/λίτρο (περίπου 11% – 12%). Η προβλεπόμενη επιδότηση των 0,16 €/λίτρο καλύπτει περίπου το 70% – 80% της πρόσφατης αύξησης. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει τις προηγούμενες αυξήσεις της διετίας, το συνολικό υψηλό επίπεδο τιμών, ούτε τις μελλοντικές ανατιμήσεις. Η επιδότηση, επομένως, λειτουργεί περισσότερο ως «πυροσβεστική» παρά ως δομική λύση.
**Φυσικό αέριο: Η μεγάλη επιβάρυνση χωρίς στήριξη**
Σε αντίθεση με το diesel, η ΠΝΠ παραμένει εντελώς αδιάφορη για το φυσικό αέριο, παρά τη σαφώς πιο έντονη αύξηση. Τον τελευταίο μήνα, η τιμή του φυσικού αερίου έχει ανέλθει από περίπου 25–30 €/MWh σε 40–45 €/MWh, σημειώνοντας αύξηση 50% έως 70%. Το φυσικό αέριο επηρεάζει άμεσα το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας (παραγωγή ρεύματος), τη λειτουργία δημοτικών κτιρίων, σχολείων, αθλητικών εγκαταστάσεων και δημοτικών επιχειρήσεων. Έτσι, ενώ για το diesel υπάρχει μερική κάλυψη, για το φυσικό αέριο η προστασία είναι μηδενική.