Το Νησί Χαργκ στο επίκεντρο: Σενάρια στρατιωτικής επιχείρησης ΗΠΑ κατά του Ιράν

Το Νησί Χαργκ, ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, επανέρχεται στο επίκεντρο της γεωπολιτικής έντασης. Η ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, με την ανάπτυξη αποβατικών πλοίων και χιλιάδων πεζοναυτών, πυροδοτεί σενάρια για πιθανή επιχείρηση που θα μπορούσε να θέσει υπό τον έλεγχο της Ουάσινγκτον την κύρια ενεργειακή «αρτηρία» του Ιράν.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Ουάσινγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο κατάληψης του νησιού, από το οποίο διακινείται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου. Παρότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι «ο πόλεμος έχει κερδηθεί», αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάληψη του μικρού αλλά στρατηγικής σημασίας νησιού ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να αναγκάσει την Τεχεράνη να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, σε μια περίοδο που η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια δοκιμάζεται.

**Τι είναι το Νησί Χαργκ;**
Το Νησί Χαργκ είναι μια λωρίδα γης μήκους περίπου οκτώ χιλιομέτρων στα ανοικτά των ακτών του Ιράν, η έκταση της οποίας αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του Μανχάταν. Αμερικανοί αξιωματούχοι το χαρακτηρίζουν ως τον «κόμβο όλης της ιρανικής πετρελαϊκής τροφοδοσίας». Οι εκτεταμένες προβλήτες του φτάνουν σε βαθιά νερά, ικανά να εξυπηρετήσουν υπερδεξαμενόπλοια, καθιστώντας το κομβικό σημείο για τη μεταφορά και εξαγωγή πετρελαίου. Για δεκαετίες, το νησί αποτελεί βασικό πυλώνα της ιρανικής οικονομίας. Ένα αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της CIA του 1984 περιγράφει τις εγκαταστάσεις ως «τις πιο ζωτικής σημασίας στο πετρελαϊκό σύστημα του Ιράν», τονίζοντας την αναγκαιότητά τους για την οικονομική ευημερία της χώρας.

Παρόλο που υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, θεωρούνται περιορισμένες και δεν έχουν δοκιμαστεί σε μεγάλη κλίμακα. Ο πετρελαϊκός τερματικός σταθμός στο Jask, στον Κόλπο του Ομάν, που εγκαινιάστηκε το 2021, δεν θεωρείται από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας ως πλήρως αξιόπιστη εναλλακτική λύση για μαζικές εξαγωγές.

Η αποθηκευτική ικανότητα του νησιού εκτιμάται σε περίπου 30 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, με περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια να βρίσκονται ήδη αποθηκευμένα εκεί, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kpler που επικαλείται το Reuters. Ο Ισραηλινός πολιτικός Γιαΐρ Λαπίντ έχει δηλώσει ότι η καταστροφή του ενεργειακού τερματικού στο Χαργκ θα μπορούσε να «παραλύσει την οικονομία του Ιράν».

**Πόσο επικίνδυνη θα ήταν μια χερσαία επίθεση των ΗΠΑ;**
Δύο Μονάδες Εκστρατευτικού Σώματος Πεζοναυτών (MEU), εξειδικευμένες σε ταχείες αποβατικές επιχειρήσεις, έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή. Σε αντίστοιχες ασκήσεις, οι επιχειρήσεις περιλαμβάνουν επιθετικά ελικόπτερα, στρατεύματα στις ακτές και μεγάλα αποβατικά πλοία στη θάλασσα. Ο πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, Τζέιμς Σταυρίδης, τόνισε τη σημαντική ισχύ πυρός αυτών των δυνάμεων.

Ωστόσο, πριν από οποιαδήποτε επιχείρηση, τα αμερικανικά πλοία θα έπρεπε να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ και να κινηθούν προς το βόρειο τμήμα του Περσικού Κόλπου, αντιμετωπίζοντας απειλές από drones, βαλλιστικούς πυραύλους και θαλάσσιες νάρκες. Σύμφωνα με τον Σταυρίδη, μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε πλήρη αεροπορική και ναυτική υπεροχή σε μεγάλη ακτίνα γύρω από το νησί. Επιπλέον κίνδυνος προκύπτει από πιθανές επιθέσεις κατά των αποβατικών πλοίων, καθώς και από την παρουσία χιλιάδων εργαζομένων στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού, οι οποίοι θα έπρεπε να εκκενωθούν ή να τεθούν υπό έλεγχο. Ο πρώην πρόεδρος του «Council on Foreign Relations», Ρίτσαρντ Χάας, εκτίμησε ότι μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να εξαντλήσει σημαντικά αποθέματα πυραύλων των ΗΠΑ και να θεωρηθεί διεθνώς ως προσπάθεια κατάληψης ιρανικών ενεργειακών πόρων.

**Έχει προετοιμαστεί το Ιράν για πιθανή επίθεση;**
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι οι αντίπαλοι του Ιράν προετοιμάζονται να καταλάβουν νησί της χώρας, τονίζοντας ότι οι κινήσεις των ΗΠΑ παρακολουθούνται στενά. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN, το Ιράν έχει ενισχύσει τις αμυντικές του δυνατότητες στο Νησί Χαργκ, μεταφέροντας επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό και αντιαεροπορικά συστήματα. Έχουν επίσης τοποθετηθεί νάρκες κατά προσωπικού και τεθωρακισμένων, ακόμη και κοντά στην ακτογραμμή, ως μέτρο αποτροπής πιθανής απόβασης.

**Έχουν επιτεθεί ξανά οι ΗΠΑ στο Νησί Χαργκ;**
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έπληξαν στρατιωτικούς στόχους στο νησί και προειδοποίησε ότι θα μπορούσαν να στοχεύσουν και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εάν το Ιράν συνέχιζε να εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ήδη από το 1988, πριν εκλεγεί πρόεδρος, ο Τραμπ είχε αναφερθεί στην πιθανότητα κατάληψης του νησιού, δηλώνοντας ότι θα αντιδρούσε δυναμικά σε περίπτωση επίθεσης κατά αμερικανικών δυνάμεων. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου εκτιμούν ότι μια επιχείρηση στο Χαργκ θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τους Φρουρούς της Επανάστασης, ωστόσο εκφράζονται επιφυλάξεις λόγω του μεγάλου αριθμού στρατευμάτων που θα απαιτούνταν.

**Πώς αντιδρούν οι χώρες της περιοχής;**
Σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο εκφράζουν ανησυχία για το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων δυνάμεων στο Νησί Χαργκ. Οι φόβοι επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο υψηλών απωλειών αλλά και πιθανών ιρανικών αντιποίνων κατά ενεργειακών και στρατηγικών υποδομών χωρών της περιοχής, γεγονός που θα μπορούσε να παρατείνει τη σύγκρουση. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι τα νησιά του Περσικού Κόλπου αποτελούν «οχυρωμένα προπύργια» και ότι οποιαδήποτε επίθεση θα προκαλέσει αποφασιστική απάντηση.