Θεσσαλονίκη: Καθυστερήσεις και αμφιλεγόμενες ενέργειες για το δημοψήφισμα της ΔΕΘ

Με περισσότερες από 23.000 υπογραφές πολιτών, το αίτημα για τη διενέργεια δημοψηφίσματος σχετικά με το μέλλον της ΔΕΘ (Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης) έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα διεκδίκησης συμμετοχικής δημοκρατίας σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Ωστόσο, η καθυστέρηση της διοίκησης του Δήμου Θεσσαλονίκης να προχωρήσει στις προβλεπόμενες ενέργειες και να απαντήσει επί της ουσίας στο αίτημα, προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τη στάση των θεσμών απέναντι σε μια τόσο μαζική έκφραση βούλησης των δημοτών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος προχωρά σε νέα δημόσια παρέμβαση, καταγγέλλοντας καθυστερήσεις, θεσμικές ασάφειες και πολιτικές σκοπιμότητες.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής, με τίτλο “Δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ: 23.214 δημότες και δημότισσες ζητούν απαντήσεις”, επισημαίνει τα εξής: Είκοσι πέντε ημέρες μετά την κατάθεση του αιτήματος των 23.214 πολιτών για δημοψήφισμα, και δέκα ημέρες μετά την κατάθεση των συμπληρωματικών στοιχείων, ως Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος δεν έχουμε λάβει καμία ενημέρωση από τη διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης σχετικά με την εξέταση του αιτήματος. Δεν γνωρίζουμε δηλαδή αν έχει προβεί στον έλεγχο των 23.214 ατόμων, ώστε να επιβεβαιώσει ότι είναι μοναδικά και είναι δημότες/ισσες του Δήμου Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τον νόμο 4555/18, αυτός ακριβώς ο έλεγχος είναι η αρμοδιότητα του Δήμου και τα στοιχεία που έχουμε καταθέσει επαρκούν σε κάθε περίπτωση για αυτόν.

Η μόνη κίνηση στην οποία έχει προβεί η διοίκηση, όπως έχει ενημερώσει μέσω του Τύπου, είναι η κατάθεση μιας σχετικής ερώτησης προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ), όπου ζητά γνωμοδότηση επί της ήδη διατυπωμένης θέσης της για ακυρότητα των ψηφιακών υπογραφών. Ωστόσο, οφείλουμε να υπογραμμίσουμε ότι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους δεν είναι όργανο της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης ή Ανεξάρτητη Αρχή, αλλά όργανο της κεντρικής διοίκησης με αρμοδιότητα την παροχή «νομικής υποστήριξης του Κράτους». Υπάγεται μάλιστα απευθείας στο Υπουργείο Οικονομικών, ενώ ο εκάστοτε Πρόεδρός του ορίζεται από την κυβέρνηση. Επιπλέον, η ερώτηση της διοίκησης δεν απευθύνθηκε απευθείας προς το ΝΣΚ, αλλά προς το Υπουργείο Εσωτερικών, με το αίτημα να απευθυνθεί αυτό στο ΝΣΚ. Ουσιαστικά, δηλαδή, η διοίκηση του Δήμου ρώτησε την κυβέρνηση.

Παράλληλα, εξελίσσεται ένας επικοινωνιακός πόλεμος, με πρωταγωνιστές στελέχη της διοίκησης και της κυβέρνησης, τα οποία ανταγωνίζονται σε εκφράσεις υποτίμησης και προσβολής των 23.214 πολιτών. Τα ίδια ακριβώς άτομα και φορείς, που ως πέρσι θεωρούσαν το σχέδιο της επί τόπου ανάπλασης με το real estate ως δεδομένο, σήμερα προσπαθούν ξανά να επιβάλουν μια άγνωστη “επι τόπου” λύση ως μονόδρομο για την πόλη, να κλείσουν τη συζήτηση και να απαγορεύσουν ουσιαστικά το δημοψήφισμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, από πολίτες που δέχθηκαν σχετικές κλήσεις, ετοιμάζεται ακόμα και δημοσκόπηση με πρόδηλα μεροληπτικά ερωτήματα υπέρ της πρότασης του Υπερταμείου.

Πρέπει να τονιστεί ότι η πρόταση Κυβέρνησης-Υπερταμείου παραμένει ως και σήμερα κρυφή. Ενώ διάφοροι κυβερνητικοί παράγοντες διαρρέουν κατά το δοκούν διάφορες πλευρές της, η διοίκηση της ΔΕΘ αρνείται να την παρουσιάσει ολοκληρωμένη προς την πόλη, και να αποκαλύψει έτσι το σχέδιο των νέων κτιρίων, ή την πραγματική κατανομή και χρήση των “αδόμητων χώρων”. Ο λόγος είναι προφανής: αν την παρουσίαζαν, όλη η πόλη θα τρόμαζε ξανά από το τερατώδες μέγεθος των νέων κτιρίων, ενώ οι καθησυχαστικές υποσχέσεις για “μητροπολιτικό πάρκο 120 στρεμμάτων” θα κατέρρεαν. Όποια και να είναι όμως η πρόταση, η ουσία της διαμάχης είναι το δικαίωμα της κοινωνίας να αποφασίζει.

Καθώς λοιπόν οι τριάντα ημέρες της εκ του νόμου προθεσμίας λήγουν και το αίτημα για δημοψήφισμα παραμένει στον αέρα, η ΟΕΔ κάνει εκ νέου έκκληση να προχωρήσει η διοίκηση στις νόμιμες υποχρεώσεις της απέναντι στους/στις 23.214 δημότες/ισσες. Στην απευκταία περίπτωση που το Δημοτικό Συμβούλιο απορρίψει το αίτημά μας, η Επιτροπή θα είναι υποχρεωμένη να το υπερασπιστεί και νομικά, προσφεύγοντας μεταξύ άλλων και στον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος, σε αντίθεση με το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, αποτελεί μια Ανεξάρτητη Αρχή, κατάλληλη για να δώσει λύση.

Ωστόσο, υπάρχει πλήρης επίγνωση ότι ο πυρήνας του προβλήματος δεν είναι νομικός, αλλά πολιτικός. Πίσω από τις νομικές δικαιολογίες -οι οποίες άλλωστε έχουν καταπέσει από τις γνωματεύσεις των συνταγματολόγων- κρύβεται η απροθυμία των διοικήσεων του Δήμου, της ΔΕΘ, του Υπερταμείου και τελικά της κυβέρνησης να προχωρήσουν στο νόμιμο δημοψήφισμα, να θέσουν δηλαδή άμεσα το μέλλον της ΔΕΘ και του Πάρκου στην κρίση των δημοτών. Για αυτό και καλούνται οι δημότες και οι δημότισσες να υπερασπιστούν στην πράξη το αίτημά τους, με την παρουσία τους στο κρίσιμο Δημοτικό Συμβούλιο της Τετάρτης 1 Απριλίου.