Πιέσεις για κλιμάκωση του πολέμου κατά του Ιράν: Ο ρόλος του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν

Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, φέρεται να ασκεί πιέσεις στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη συνέχιση του πολέμου κατά του Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times. Ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας εκτιμά ότι η στρατιωτική εκστρατεία ΗΠΑ-Ισραήλ αποτελεί «ιστορική ευκαιρία» για την αναμόρφωση της Μέσης Ανατολής, υποστηρίζοντας ότι η αποδυνάμωση της ιρανικής κυβέρνησης είναι απαραίτητη για την εξάλειψη της μακροπρόθεσμης απειλής που, κατά την άποψή του, συνιστά το Ιράν για τις χώρες του Κόλπου.

Σύμφωνα με άτομα που έχουν ενημερωθεί από Αμερικανούς αξιωματούχους, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μετέφερε στον Τραμπ την ανάγκη να επιμείνει στην προσπάθεια αποδυνάμωσης της κυβέρνησης στην Τεχεράνη, θεωρώντας ότι μόνο μέσω αλλαγής καθεστώτος μπορεί να αντιμετωπιστεί η απειλή. Παρόλο που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συμμερίζεται την άποψη περί μακροπρόθεσμης απειλής του Ιράν, οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ισραήλ θα θεωρούσε επιτυχία ένα αποδυναμωμένο ιρανικό κράτος, ενώ η Σαουδική Αραβία φοβάται ότι ένα αποσταθεροποιημένο Ιράν θα αποτελούσε άμεση απειλή για την ασφάλειά της.

Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι τόσο στη Σαουδική Αραβία όσο και στις ΗΠΑ εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενες ισχυρότερες επιθέσεις του Ιράν σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, εάν η σύγκρουση παραταθεί, και για την πιθανότητα εμπλοκής των ΗΠΑ σε έναν ατέρμονο πόλεμο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει αντικρουόμενα μηνύματα, μιλώντας άλλοτε για σύντομη λήξη του πολέμου και άλλοτε για κλιμάκωση.

Οι συνέπειες των επιθέσεων αυτών στην οικονομία και την εθνική ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας είναι ήδη σημαντικές, με σοβαρές αναταράξεις στην αγορά πετρελαίου. Παρά τις δηλώσεις της Σαουδικής Αραβίας περί υποστήριξης μιας ειρηνικής επίλυσης και στενής επικοινωνίας με την αμερικανική κυβέρνηση, οι αρμόδιες αρχές κατηγορούν το Ιράν για επικίνδυνη κλιμάκωση αντί για διπλωματικές λύσεις.

Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν φέρεται να έχει ισχυρή επιρροή στον Τραμπ, υποστηρίζοντας ακόμη και την ανάπτυξη στρατευμάτων στο Ιράν για την κατάληψη ενεργειακών υποδομών. Εξετάζεται επίσης η πιθανότητα στρατιωτικής επιχείρησης για την κατάληψη του νησιού Kharg, ενός κρίσιμου κόμβου πετρελαϊκών υποδομών.

Η στάση της Σαουδικής Αραβίας επηρεάζεται από πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες. Οι επιθέσεις του Ιράν έχουν πλήξει σοβαρά τη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται η πλειονότητα των εξαγωγών πετρελαίου της περιοχής, παρά την ύπαρξη εναλλακτικών αγωγών.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο πρίγκιπας Μοχάμεντ, αν και αρχικά επιθυμούσε να αποφύγει τη σύγκρουση, ανησυχεί για την ενίσχυση του Ιράν σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης των ΗΠΑ. Σε αυτό το σενάριο, μια ημιτελής επιχείρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε συχνές ιρανικές επιθέσεις και διακοπή της διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ.

Παρά την ύπαρξη αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, οι διαθέσιμοι πύραυλοι αναχαίτισης είναι περιορισμένοι. Πλήγματα έχουν σημειωθεί σε διυλιστήρια και διπλωματικές εγκαταστάσεις, με θύματα μεταξύ αλλοδαπών εργαζομένων. Ο πρίγκιπας διάδοχος βλέπει τον πόλεμο ως ευκαιρία για ενίσχυση της επιρροής της Σαουδικής Αραβίας, πιστεύοντας ότι η χώρα του μπορεί να προστατευτεί.

Ο Τραμπ ανησυχεί για τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών πετρελαίου, ενώ ο Σαουδάραβας ηγέτης θεωρεί τις αναταράξεις προσωρινές. Ωστόσο, οικονομολόγοι εκφράζουν επιφυλάξεις για την ταχεία ανάκαμψη της αγοράς, καθώς η Σαουδική Αραβία δεν μπορεί να καλύψει πλήρως τις απώλειες.

Ο παρατεταμένος πόλεμος ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τα φιλόδοξα οικονομικά σχέδια του πρίγκιπα Μοχάμεντ για τη μετατροπή της Σαουδικής Αραβίας σε παγκόσμιο επιχειρηματικό κέντρο έως το 2030, τα οποία απαιτούν σταθερό περιβάλλον. Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, δήλωσε ότι βασική προτεραιότητα είναι ο τερματισμός των επιθέσεων, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο.