Διπλωματικές προσπάθειες ΗΠΑ-Ιράν για ειρήνη: Συναντήσεις στο Ισλαμαμπάντ

Η ιστοσελίδα Axios αποκαλύπτει ότι καταβάλλονται προσπάθειες για τη διεξαγωγή συνάντησης μεταξύ εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν εντός της εβδομάδας, στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με στόχο την εξεύρεση διπλωματικής λύσης για τον τερματισμό του πολέμου.

Νωρίτερα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι απεσταλμένοι της Ουάσινγκτον είχαν πραγματοποιήσει συνομιλίες με ανώτατο αξιωματούχο της ιρανικής ηγεσίας, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει σύγκλιση σε πολλά βασικά ζητήματα. Η δήλωση αυτή συνδυάστηκε με αναδίπλωση της προηγούμενης απειλής του για πλήγματα κατά ενεργειακών υποδομών του Ιράν. Ο Τραμπ επικαλέστηκε «παραγωγικές διαπραγματεύσεις» και ανακοίνωσε παράταση, κατά πέντε ημέρες, του τελεσιγράφου που είχε απευθύνει στην Τεχεράνη, με το οποίο απαιτούσε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, απειλώντας διαφορετικά με χτύπημα στις ενεργειακές υποδομές της χώρας.

Το Ιράν, από την πλευρά του, διέψευσε την πραγματοποίηση συνομιλιών, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ επιχειρεί να καθησυχάσει τις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε στο Axios ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ είχαν όντως συνομιλίες με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Ο Τραμπ δεν αποκάλυψε το όνομα του Ιρανού συνομιλητή, δηλώνοντας ότι δεν θέλει να τον θέσει σε κίνδυνο, αλλά υποστήριξε ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται σε ευθυγράμμιση σε αρκετά κρίσιμα ζητήματα. «Έχουμε να κάνουμε με έναν άνθρωπο που πιστεύω ότι είναι ο πλέον σεβαστός, όχι τον ανώτατο ηγέτη – δεν έχουμε ακούσει από εκείνον», ανέφερε, υπονοώντας τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν τηλεφωνικά, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο δια ζώσης συνάντησης. Σύμφωνα με τον Ισραηλινό αξιωματούχο, μεσολαβούν χώρες που προσπαθούν να οργανώσουν συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ. Σε αυτήν, ο Γκαλιμπάφ και άλλοι αξιωματούχοι θα εκπροσωπούσαν την Τεχεράνη, ενώ οι Γουίτκοφ, Κούσνερ και πιθανώς ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα εκπροσωπούσαν τις ΗΠΑ, εντός της τρέχουσας εβδομάδας.

Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι το Ισραήλ γνώριζε για την έμμεση επικοινωνία μεταξύ ΗΠΑ και Τεχεράνης, αλλά αιφνιδιάστηκε από τις δηλώσεις Τραμπ. «Δεν γνωρίζαμε ότι οι εξελίξεις προχωρούσαν τόσο γρήγορα», δήλωσε.

Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι ΗΠΑ και Ιράν είχαν «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» τις τελευταίες δύο ημέρες, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών. «ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΥΦΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΟΝΟ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΕ ΒΑΘΟΣ, ΛΕΠΤΟΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΟΜΙΛΙΩΝ, ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΟΥΝ ΚΑΘ’ ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ, ΕΔΩΣΑ ΕΝΤΟΛΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ ΝΑ ΑΝΑΒΑΛΕΙ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΙΡΑΝΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΓΙΑ ΠΕΝΤΕ ΗΜΕΡΕΣ, ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΩΝ ΣΥΝΟΜΙΛΙΩΝ», έγραψε.

Ο Τραμπ παρουσίασε σειρά σημείων στα οποία, όπως ισχυρίστηκε, υπήρξε σύγκλιση, χωρίς αυτά να έχουν επιβεβαιωθεί από την Τεχεράνη. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν δεσμεύθηκε να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, να μην εμπλουτίζει ουράνιο και να παραδώσει τα υπάρχοντα αποθέματά του. Παράλληλα, ανέφερε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να τηρήσει χαμηλούς τόνους στο θέμα των πυραύλων και να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ. «Εάν τηρήσουν αυτές τις δεσμεύσεις, θα τερματιστεί η σύγκρουση. Θέλουν να κάνουν συμφωνία. Θέλουμε και εμείς να κάνουμε συμφωνία. Αν συμβεί αυτό, θα είναι μια πολύ καλή αρχή για το Ιράν ώστε να ανοικοδομηθεί», δήλωσε.

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ ενημέρωσαν το Ισραήλ για τις συνομιλίες με το Ιράν. «Το Ισραήλ θα είναι πολύ ικανοποιημένο με όσα έχουμε. Ειρήνη για το Ισραήλ. Μακροπρόθεσμη ειρήνη. Εγγυημένη ειρήνη», τόνισε.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι ορισμένες χώρες της περιοχής εργάζονται για τη μείωση της έντασης. Ο Τραμπ απέδωσε την ιρανική διάψευση σε εσωτερική ασυνεννοησία στην ηγεσία της χώρας.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είχε στο παρελθόν διαδραματίσει ρόλο βασικού συνομιλητή με την κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο ορισμένοι στην Ουάσινγκτον αμφισβητούν εάν διαθέτει την απαραίτητη εξουσιοδότηση για την επίτευξη συμφωνίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι είναι δύσκολο να αξιολογηθεί ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στην Τεχεράνη, μετά τον θάνατο πολλών υψηλόβαθμων στελεχών από ισραηλινές επιθέσεις και με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να παραμένει «άφαντος». Ο Τραμπ επέμεινε ότι τα πρόσωπα με τα οποία συνομιλούν οι ΗΠΑ εκπροσωπούν το καθεστώς του Ιράν.

Σύμφωνα με αμερικανική πηγή, η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Πακιστάν διαβιβάζουν μηνύματα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες δύο ημέρες. Οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών είχαν ξεχωριστές συνομιλίες με τον Γουίτκοφ και τον Αραγτσί. «Η διαμεσολάβηση συνεχίζεται και σημειώνει πρόοδο. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στον τερματισμό του πολέμου και στην επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων. Ελπίζουμε να έχουμε απαντήσεις σύντομα», ανέφερε πηγή με γνώση των συνομιλιών.