Νέος Νόμος: Αυστηρότερες Κυρώσεις για την Πώληση Αλκοόλ και Καπνικών σε Ανηλίκους

Ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, έδωσε λεπτομερείς εξηγήσεις σχετικά με την κυβερνητική πρωτοβουλία που απαγορεύει την πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους, καθώς και για την πρόσφατη διυπουργική συνέντευξη Τύπου. Με μια ανάρτησή του, ο κ. Σκέρτσος εξέφρασε την αγωνία του ως πατέρας εφήβου, τονίζοντας την ευθύνη που φέρει η πολιτεία και η κοινωνία για τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου περιβάλλοντος για τα παιδιά. “Έχουμε υποχρέωση ως πολιτεία να σταθούμε δίπλα σε κάθε οικογένεια, με τρόπο αποτελεσματικό και σύγχρονο που βελτιώνει διαρκώς τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους και αξιοποιεί κάθε νέα δυνατότητα που μας δίνει η τεχνολογία για την προστασία των παιδιών,” δήλωσε.

Το ιστορικό της υπόθεσης ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2024, όταν τα απανωτά περιστατικά οξείας μέθης ανηλίκων, λόγω παράνομης κατανάλωσης αλκοόλ σε καταστήματα εστίασης, οδήγησαν την κυβέρνηση να επανεξετάσει την επάρκεια του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου. Η έρευνα αποκάλυψε κενά στη νομοθεσία που ίσχυε από το 1994 έως το 2019, καθιστώντας τις απαγορεύσεις και τις κυρώσεις αναποτελεσματικές. Συγκεκριμένα, οι έλεγχοι είχαν ανατεθεί σε μη επαρκώς στελεχωμένες δημοτικές αστυνομίες και στο σώμα επιθεωρητών υγείας, ενώ έλειπε ρητή υποχρέωση ταυτοποίησης ηλικίας και υπήρχε αφαίρεση της αστυνομίας από τα όργανα ελέγχου. Επιπλέον, δεν υπήρχε κεντρικό μητρώο σημείων πώλησης, οι δε κυρώσεις χαρακτηρίζονταν “χάδια”, με διοικητικά πρόστιμα χαμηλού ύψους και αφαίρεση άδειας λειτουργίας μόνο στην πέμπτη υποτροπή. Αυτά τα κενά οδηγούσαν σε αποσπασματικούς ελέγχους, έλλειψη ψηφιακής καταγραφής και καθυστερήσεις στις κυρώσεις, με αποτέλεσμα την “απαγόρευση στα χαρτιά, αλλά χωρίς αυστηρές κυρώσεις και χωρίς αποτελεσματικό ελεγκτικό μηχανισμό”.

Η σημασία της προστασίας των παιδιών από την κατανάλωση αλκοόλ και καπνού είναι πρωτίστως επιστημονική, καθώς πρόκειται για εθιστικά προϊόντα που προκαλούν σοβαρή βλάβη. Το αλκοόλ και η νικοτίνη είναι πιο εθιστικά στους ανηλίκους, λόγω της μη πλήρους ψυχοκοινωνικής και βιολογικής τους ανάπτυξης. Η πρώιμη εξάρτηση αυξάνει τις πιθανότητες εθισμού και στην ενήλικη ζωή.

Ο νέος νόμος 5216, που ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 2025, εισάγει καινοτομίες σε τρία επίπεδα:
* **Υποχρεωτικός έλεγχος ηλικίας:** Η ευθύνη μεταφέρεται στον πωλητή και η ταυτοποίηση γίνεται υποχρεωτική σε κάθε πώληση.
* **Πλήρης ρύθμιση αγοράς:** Επιβάλλεται καθολική απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους, απαγορεύονται οι αυτόματοι πωλητές και ρυθμίζονται τα νέα προϊόντα νικοτίνης.
* **Αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων:** Θεσπίζεται ποινικό αδίκημα (αυτόφωρο), πρόστιμα έως 10.000 ευρώ, και αναστολή ή ανάκληση άδειας λειτουργίας της επιχείρησης.

Η τεχνολογία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο, με νέα ψηφιακά εργαλεία:
* **Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου (alto.gov.gr):** Υποχρεωτική εγγραφή όλων των επιχειρήσεων για χαρτογράφηση της αγοράς και άμεση πρόσβαση των αρχών σε δεδομένα.
* **Age Verification μέσω Gov.gr Wallet & Kids Wallet:** Άμεση επιβεβαίωση ηλικίας μέσω σάρωσης QR code, υποχρεωτική σε φυσικό και online περιβάλλον.
* **Πλατφόρμα events.gov.gr:** Υποχρεωτική δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων σε χώρους εστίασης 48 ώρες νωρίτερα για αυτοματοποιημένους ελέγχους.

Μετά την εφαρμογή του νόμου (07.07.2025 – 05.03.2026), οι έλεγχοι της ΕΛΑΣ αυξήθηκαν κατά 21%, οι συλλήψεις κατά 341% και οι δικογραφίες κατά 455%.

Ο κ. Σκέρτσος τόνισε και τον ρόλο των γονέων, επισημαίνοντας ότι η εικόνα γονέα που στέλνει το παιδί του να αγοράσει τσιγάρα ή ποτά μαρτυρά χαλαρή κουλτούρα συμμόρφωσης. Τα στοιχεία της ΕΛΑΣ δείχνουν αύξηση 45% στις δικογραφίες γονέων για παραμέληση εποπτείας ανηλίκων. “Καθήκον των γονιών είναι να θέτουμε όρια και κανόνες και κυρίως να συζητάμε διαρκώς με τα παιδιά μας για οτιδήποτε συμβαίνει στην καθημερινή τους ζωή,” ανέφερε.

Η κυβέρνηση συνεχίζει τις δράσεις για την προστασία των ανηλίκων, όπως η εθνική στρατηγική κατά της βίας, παρεμβάσεις για τον ψηφιακό εθισμό, πολιτικές για τον περιορισμό της βίας στα γήπεδα και την ενδοοικογενειακή βία. “Θέλουμε ένα κράτος που φροντίζει και προστατεύει, ένα κράτος που ενδυναμώνει και απελευθερώνει. Η ανοχή τελείωσε. Ο νόμος εφαρμόζεται. Και τα παιδιά προστατεύονται στην πράξη, όχι στα χαρτιά,” δήλωσε ο υπουργός.

Ευχαρίστησε τους συναδέλφους του από την κυβέρνηση που εργάστηκαν επί 16,5 μήνες για αυτό το σημαντικό πεδίο: Δημήτρη Παπαστεργίου, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Άδωνι Γεωργιάδη, Γιώργο Φλωρίδη και Ιωάννη Μπούγα.