Επανάσταση στα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας: Γενόσημα φέρνουν ελπίδα σε εκατομμύρια

Η αγορά φαρμάκων για τη μείωση του βάρους οδεύει προς μεγάλες ανατροπές, ιδιαίτερα στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη. Η λήξη της πατέντας για τη δραστική ουσία σεμαγλουτίδη, που χρησιμοποιείται στα δημοφιλή φάρμακα Ozempic και Wegovy της Novo Nordisk, ανοίγει τον δρόμο για την κυκλοφορία γενόσημων εκδόσεων. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να μειώσει δραστικά τις τιμές, καθιστώντας τη θεραπεία προσβάσιμη σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Αφρική, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν είχαν τη δυνατότητα να τις αποκτήσουν.

Η Ινδία θα είναι η πρώτη χώρα παγκοσμίως που θα διαθέσει τα γενόσημα φάρμακα για την απώλεια βάρους, με την κυκλοφορία τους να αναμένεται μέσα στο τρέχον σαββατοκύριακο. Σύμφωνα με πληροφορίες, περισσότερες από 40 φαρμακευτικές εταιρείες προετοιμάζονται να λανσάρουν πάνω από 50 γενόσημες εκδόσεις εντός των προσεχών εβδομάδων, προσφέροντας σε εκατομμύρια Ινδούς πρόσβαση σε ένα φάρμακο που μέχρι πρότινος ήταν δυσβάσταχτο οικονομικά.

Ακολουθούν σύντομα η Κίνα, η Βραζιλία, η Τουρκία και η Νότια Αφρική, παρέχοντας τη δυνατότητα σε εκατομμύρια ανθρώπους που πάσχουν από διαβήτη και παχυσαρκία να λάβουν θεραπεία σε πολύ πιο προσιτές τιμές. Η Λίνα Μενγκάνι, ακτιβίστρια από την Ινδία, σχολιάζει χαρακτηριστικά: «Η διαθεσιμότητα αυτών των φαρμάκων, που περιορίζονταν μέχρι σήμερα σε πλούσιες χώρες και σε άτομα υψηλού εισοδήματος, πλέον θα δημοκρατικοποιηθεί μέσω των γενοσήμων.»

Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδηλώνουν μια σαφή «έκρηξη» στην αγορά των φαρμάκων για την απώλεια βάρους. Η Ινδία και η Κίνα φιλοξενούν πάνω από 800 εκατομμύρια ενήλικες με παχυσαρκία ή υπέρβαρο, και πάνω από 360 εκατομμύρια ενήλικες με διαβήτη. Μόνο η Ινδία, η πιο πολυπληθής χώρα του κόσμου, αναμένεται να μετρά πάνω από 440 εκατομμύρια άτομα με παχυσαρκία μέχρι το 2050, σύμφωνα με εκτιμήσεις του The Lancet και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη. Η αγορά φαρμάκων για την παχυσαρκία στην Ινδία προβλέπεται να φτάσει τα 80 δισεκατομμύρια ρουπίες (περίπου 856,6 εκατομμύρια δολάρια) έως το 2030, έναντι 15 δισεκατομμυρίων ρουπιών σήμερα (περίπου 150 εκατομμύρια δολάρια).

Παράλληλα με τις ελπίδες για ευρύτερη πρόσβαση, οι ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες για την πιθανότητα κακής χρήσης των φαρμάκων, δεδομένης της αναμενόμενης πληθώρας εμπορικών σημάτων στην αγορά, η οποία μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση σε ιατρούς και φαρμακοποιούς. «Με την αυξανόμενη ζήτηση, τη μείωση των τιμών και την πληθώρα των εμπορικών σημάτων, ενδέχεται να δούμε απευθείας αγορές από φαρμακεία, διαρροές σε επίπεδο διανομέων ή ακόμα και χρήση του φαρμάκου για καλλυντικούς ή lifestyle λόγους, ιδίως στις αστικές αγορές», δήλωσε ο ανεξάρτητος αναλυτής Σαλίλ Καλιανπούρ. «Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε κακή χρήση, αναποτελεσματική ρύθμιση και ανεξέλεγκτες παρενέργειες, με πιθανό επακόλουθο την επιβολή αυστηρότερων κανονισμών», πρόσθεσε.

Αν και οι κατασκευαστές γενόσημων δεν έχουν ακόμη ανακοινώσει τις τιμές τους, οι αναλυτές προβλέπουν ότι ο ανταγωνισμός θα οδηγήσει τις τιμές σε επίπεδα ακόμη και 15 δολαρίων μηνιαίως, τη στιγμή που οι υψηλότερες δόσεις του Wegovy κοστίζουν στις ΗΠΑ περίπου 349 δολάρια μηνιαίως. Ινδοί κατασκευαστές, γνωστοί για την παραγωγή οικονομικών φαρμάκων, αναμένεται να προσφέρουν εκπτώσεις τουλάχιστον 50% έως 60%. Εκτιμάται ότι οι τιμές για τη χαμηλότερη δόση μπορεί να πέσουν από περίπου 11.000 ρουπίες (περίπου 100 ευρώ) σε 3.000-5.000 ρουπίες (30-46 ευρώ), και ενδεχομένως να φτάσουν τις 1.500-2.500 ρουπίες (13-18 ευρώ), διευρύνοντας την πρόσβαση πέρα από τις οικονομικές ελίτ.

Παρά τη μείωση των τιμών, η επιτυχία στην αγορά δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το κόστος, αλλά και από την εμπιστοσύνη των ιατρών, ειδικά στην Ινδία, όπου οι συνταγές των γιατρών κατέχουν καθοριστικό ρόλο. Η αρχική πληθώρα προϊόντων μπορεί να «φορτώσει» τους γιατρούς, με κακές εμπειρίες και επιθετική διαφήμιση. «Οι αδύναμοι παίκτες, με κακή ποιότητα και έλλειψη διαφοροποίησης, πιθανότατα θα αποχωρήσουν από την αγορά εντός δύο έως τριών ετών», εκτιμά ο Καλιανπούρ.