Η ΕΕ ζητά αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και ενισχύει τη στήριξη στην Κύπρο

Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την κατάσταση στην Κύπρο, καλώντας επιτακτικά σε αποκλιμάκωση της βίας και προστασία των ζωτικής σημασίας υποδομών, εν μέσω κλιμακούμενης έντασης και σοβαρών ανθρωπιστικών κρίσεων.

Στην τρέχουσα συγκυρία, η Ευρωπαϊκή Ένωση στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα για τον τερματισμό των επιθέσεων κατά μη στρατιωτικών υποδομών, όπως εγκαταστάσεις ενέργειας και ύδρευσης, καλώντας σε μορατόριουμ και ενίσχυση της αυτοσυγκράτησης. Η έκκληση αυτή διατυπώθηκε από τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες. “Η προστασία των αμάχων και του διεθνούς δικαίου είναι απολύτως κρίσιμη”, δήλωσαν οι ηγέτες, καθώς η αυξανόμενη ανησυχία για την παγκόσμια οικονομία, λόγω των πολεμικών συγκρούσεων, διογκώνεται.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των ναυτικών αποστολών EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA, ζητώντας την ενίσχυσή τους με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, καλεί σε ενίσχυση της συνεργασίας με εταίρους στην περιοχή για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Η ΕΕ εκφράζει την αμέριστη στήριξή της προς τα κράτη μέλη που βρίσκονται κοντά στην περιοχή, με ιδιαίτερη αναφορά στην Κύπρο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο “χαιρετίζει την υποστήριξη που παρέχουν τα κράτη μέλη, ιδίως μέσω της ανάπτυξης στρατιωτικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο και προς υποστήριξη της Κύπρου”. Επιπλέον, “αναγνωρίζει την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει συζήτηση με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και είναι έτοιμο να παράσχει βοήθεια, εφόσον χρειαστεί”.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν τη σημασία της προστασίας της ναυσιπλοΐας, ειδικότερα στο Στενό του Ορμούζ, και τόνισαν την ανάγκη για ενίσχυση των ευρωπαϊκών ναυτικών αποστολών. “Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τον ρόλο των ναυτικών αμυντικών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA, και ζητά την ενίσχυσή τους με περισσότερα μέσα, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους”. Το Συμβούλιο χαιρετίζει επίσης τις αυξημένες προσπάθειες που ανακοίνωσαν τα κράτη μέλη, μέσω ενισχυμένου συντονισμού με εταίρους στην περιοχή, για να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Υπογραμμίζεται, επίσης, η ανάγκη για αυξημένη ετοιμότητα έναντι πιθανών μεταναστευτικών πιέσεων, αξιοποιώντας τα εργαλεία και τις πολιτικές που έχει αναπτύξει η ΕΕ τα τελευταία χρόνια. “Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την μεταναστευτική κρίση του 2015 και για να αποφευχθεί μια παρόμοια κατάσταση, η ΕΕ είναι έτοιμη να κινητοποιήσει πλήρως τα διπλωματικά, νομικά, επιχειρησιακά και οικονομικά της εργαλεία για την πρόληψη ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών κινήσεων προς την ΕΕ και τη διατήρηση της ασφάλειας στην Ευρώπη. Η ασφάλεια και ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεχίσουν να ενισχύονται”, αναφέρεται στα συμπεράσματα.

Τέλος, επαναβεβαιώνεται η δέσμευση της ΕΕ για διπλωματική επίλυση της κρίσης, με κύριο στόχο την αποκλιμάκωση, την εδραίωση της σταθερότητας στην περιοχή και την αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Εν τω μεταξύ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει βαθιά ανησυχία για την κλιμάκωση των εχθροπραξιών στον Λίβανο και τις σοβαρές επιπτώσεις στους αμάχους, με εκτεταμένο εκτοπισμό, απώλειες και μια επικείμενη ανθρωπιστική κρίση. Ζητάται άμεση αποκλιμάκωση, προστασία των αμάχων και σεβασμός του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Η ΕΕ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να στηρίζει τον Λίβανο και τον πληθυσμό του, παρέχοντας ουσιαστική ανθρωπιστική βοήθεια και ενισχύοντας την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Παράλληλα, καταδικάζει την απόφαση της Χεζμπολά να επιτεθεί στο Ισραήλ και απαιτεί την άμεση παύση των ενεργειών της, χαιρετίζοντας την απόφαση των λιβανικών αρχών να απαγορεύσουν τις στρατιωτικές της δραστηριότητες. Η ΕΕ στηρίζει επίσης τις προσπάθειες ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου για τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας.

Το Συμβούλιο καλεί όλα τα μέρη να τηρήσουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός της 27ης Νοεμβρίου 2024 και το ψήφισμα 1701 του ΟΗΕ, ενώ παράλληλα ζητά από το Ισραήλ να αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση και να σεβαστεί την κυριαρχία του Λιβάνου.

Τέλος, η ΕΕ επαναβεβαιώνει τη στήριξή της στην αποστολή UNIFIL, καταδικάζει τις επιθέσεις κατά των κυανόκρανων και ζητά άμεση διερεύνηση, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν σοβαρά το διεθνές δίκαιο.

Σχετικά με τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζήτησε την επιδεινούμενη κατάσταση, η οποία προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Εκφράζει τη λύπη του για τη συνεχιζόμενη καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και καλεί το Ισραήλ να επιτρέψει την άμεση, ανεμπόδιστη πρόσβαση και τη συνεχή διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα σε όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Θαλάσσιου Διαδρόμου της Κύπρου, ως συμπλήρωμα των χερσαίων οδών.

Η ΕΕ θα συνεργαστεί με διεθνείς και περιφερειακούς φορείς για να συμβάλει στην ανοικοδόμηση και την ανασυγκρότηση της Γάζας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Θα συνεχίσει επίσης να υποστηρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή, συμπεριλαμβανομένου του μεταρρυθμιστικού της προγράμματος, ώστε να μπορέσει να ανακτήσει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τον έλεγχο της Γάζας.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει έντονα τις μονομερείς ενέργειες του Ισραήλ που αποσκοπούν στην επέκταση της παρουσίας του στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, τις οποίες η συμβουλευτική γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου της 19ης Ιουλίου 2024 χαρακτήρισε παράνομες. Προτρέπει την κυβέρνηση του Ισραήλ να ανακαλέσει αυτές τις αποφάσεις, να τηρήσει τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου και να προστατεύσει τον παλαιστινιακό πληθυσμό των κατεχόμενων εδαφών.