Ο Andy Warhol στην Τεχεράνη: Η Πρόσκληση, το Πορτρέτο και η Συναντηση με την Αυτοκράτειρα

Το 1976, ο Fereydoon Hoveyda, τότε Ιρανός πρέσβης στα Ηνωμένα Έθνη, προσκάλεσε τον παγκοσμίου φήμης καλλιτέχνη Andy Warhol να επισκεφθεί το Ιράν και να φιλοτεχνήσει ένα πορτρέτο της αυτοκράτειρας Φαράχ Παχλαβί. Ο Warhol αποδέχθηκε την πρόσκληση και το ταξίδι στην Περσία, συνοδευόμενος από τον Bob Colacello, τότε εκδότη του περιοδικού «Interview» και μετέπειτα βιογράφο του, πραγματοποιήθηκε στην Τεχεράνη.

Η εποχή αυτή χαρακτηριζόταν από έντονη κινητικότητα διασημοτήτων, καθώς πολλοί σταρ του Χόλυγουντ, τραγουδιστές και προσωπικότητες των Τεχνών και των Γραμμάτων πραγματοποιούσαν ταξίδια στην Περσία. Μεταξύ άλλων, στην Τεχεράνη είχαν βρεθεί ο Paul McCartney, η Elizabeth Taylor και η Dalida. Η πρόσκληση στον Warhol εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια ενός κρατικού δείπνου στον Λευκό Οίκο, προς τιμήν του Σάχη του Ιράν, το οποίο είχαν παραθέσει ο Πρόεδρος Gerald Ford και η σύζυγός του.

Το 2013, ο Colacello, σε συνέντευξή του στο «Asia Society», μίλησε για εκείνη τη βραδιά από τη θέση του βιογράφου του Warhol. Τόνισε τον ενθουσιασμό του εικαστικού για την παρουσία του, σημειώνοντας ότι, αν και ο Warhol συνήθιζε να συνδυάζει περιστασιακά το τζιν του με ένα σμόκιν σακάκι, εκείνη την ιδιαίτερη περίσταση φορούσε το ασορτί παντελόνι του σμόκιν πάνω από το τζιν του.

Ο Colacello, περιγράφοντας την αφήγηση του Warhol, μετέφερε αυτούςσιους τους λόγους του καλλιτέχνη: «Όταν επέστρεψε στο ξενοδοχείο […] επέστρεψε και είπε: «Ω, η Αυτοκράτειρα ήταν τόσο γλυκιά και τόσο όμορφη! Ο Σάχης ήταν πολύ κουλ μαζί μου – δεν ήταν ωστόσο και τόσο φιλικός!»» Μετά το δείπνο, σύμφωνα με τον βιογράφο, η Αυτοκράτειρα ακολουθούσε τον Warhol από δωμάτιο σε δωμάτιο, με τον καλλιτέχνη να αποφεύγει να του ζητήσει να χορέψει μαζί της, περιφερόμενος σε διάφορους χώρους του Λευκού Οίκου. Χρόνια αργότερα, η Φαράχ Παχλαβί διευκρίνισε στον Colacello: «Όχι! Δεν ήθελα να χορέψω μαζί του. Ήθελα απλώς να συζητήσω μαζί του για την Τέχνη του!»

Το 1976, η Φαράχ Παχλαβί ήταν διεθνώς αναγνωρισμένη ως προστάτιδα των Τεχνών. Μετά τις σπουδές της στην αρχιτεκτονική στο Παρίσι, η σύζυγος του τελευταίου Σάχη της Περσίας επέστρεψε στο Ιράν, όπου πρωτοστάτησε στη δημιουργία πολυάριθμων μουσείων, συμπεριλαμβανομένου του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Τεχεράνης. Η συλλογή δυτικής τέχνης που συγκέντρωσε για το μουσείο περιλαμβάνει έργα από τον ιμπρεσιονισμό έως καλλιτέχνες της ποπ αρτ, όπως ο Warhol.

Οι εκτιμήσεις για την αξία της συλλογής, που αποκτήθηκε από τη Σαχμπανού έναντι εκατό εκατομμυρίων δολαρίων τότε, αυξήθηκαν σημαντικά. Σε συνέντευξή του το 2013 στο «Public Radio International», ο Colacello ανέφερε ότι ήδη από το 1976, η αξία της συλλογής εκτιμάτο στα 2,8 δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που καταδεικνύει την επιτυχία της πρώην Αυτοκράτειρας να αποκτήσει τέτοιας αξίας έργα με σημαντικά λιγότερα χρήματα.

Σήμερα, η συλλογή της Σαχμπανού παραμένει αποθηκευμένη στα υπόγεια του μουσείου, από τότε που τοποθετήθηκε εκεί μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ανάμεσα στα έργα της συλλογής περιλαμβάνονται περίπου δεκατέσσερα πορτρέτα που, σύμφωνα με τις αναμνήσεις του Colacello, ζωγράφισε ο Warhol για τον Σάχη – ένας αριθμός ρεκόρ για προσωπογραφία του Warhol. Επιπλέον, όπως σημείωσε ο Colacello, αρκετά έργα παραδόθηκαν στην ίδια τη Σαχμπανού, ενώ κάποια εντάσσονται στην παγκοσμίου φήμης συλλογή πορτρέτων του Warhol που κοσμούν τη διακόσμηση του εστιατορίου.