Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας: Προτάσεις και Παρατηρήσεις από την ΚΕΔΕ

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Κ. Βλάσης Σιώμος, κατέθεσε σημαντικές παρατηρήσεις και προτάσεις αναφορικά με το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο καθορίζει τις προδιαγραφές και τις τεχνικές οδηγίες για την εκπόνηση των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ).

Το θεσμικό πλαίσιο των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας απορρέει από τον Νόμο 5106/2024, γνωστό ως Κλιματικός Νόμος. Σύμφωνα με το άρθρο 45, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης υποχρεούνται να εκπονήσουν σχέδια που θα αποτυπώνουν τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής και θα προτείνουν συγκεκριμένες δράσεις για την προστασία υποδομών και πολιτών. Τα σχέδια αυτά μπορούν να χρηματοδοτηθούν από το Πράσινο Ταμείο.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που τέθηκαν αφορά τις χρονικές προθεσμίες. Ενώ ο νόμος ορίζει ως καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαΐου 2025 για την εκπόνηση των ΣΑΑ, η έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης αργότερα δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες. Προτείνεται η τροποποίηση της προθεσμίας, ώστε να δοθεί τουλάχιστον ένας χρόνος από την έναρξη ισχύος της απόφασης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεργασία των δήμων με άλλους συναρμόδιους φορείς, όπως περιφέρειες και συγκοινωνιακοί οργανισμοί. Ωστόσο, προτείνεται να θεσπιστεί σαφής διαδικασία και προθεσμίες για την αποφυγή καθυστερήσεων και διοικητικών συγκρούσεων.

Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση των ομάδων εργασίας, επισημαίνεται η δυσκολία για πολλούς μικρούς δήμους με ελλείψεις προσωπικού. Προτείνεται η δυνατότητα συμμετοχής στελεχών από συνδέσμους ΟΤΑ, αναπτυξιακές εταιρείες και οργανισμούς, υπό την προϋπόθεση επαρκούς τεχνογνωσίας.

Τα ΣΑΑ πρέπει να μετατραπούν από «εκθέσεις ιδεών» σε σχέδια δράσης, περιλαμβάνοντας συγκεκριμένα έργα, προϋπολογισμούς και χρονοδιαγράμματα, για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων.

Προτείνεται η τελική έγκριση των σχεδίων να γίνεται από το δημοτικό συμβούλιο, σε ειδική συνεδρίαση, ενισχύοντας τη σημασία τους και την ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας.

Για την παρακολούθηση της υλοποίησης, προτείνεται η σύσταση διυπουργικής επιτελικής επιτροπής με τη συμμετοχή ΚΕΔΕ, Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας και Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Η χρηματοδότηση αποτελεί κεντρικό ζήτημα, με την ΚΕΔΕ να ζητά πολυετές και πολυταμειακό πρόγραμμα, καθώς και ειδικό «χρηματοδοτικό χώρο» σε διάφορα προγράμματα για την προτεραιοποίηση έργων από τα ΣΑΑ.

Θετική χαρακτηρίζεται η πρόβλεψη για δημόσια διαβούλευση, ενώ προτείνεται η δημιουργία ειδικής ενότητας στην ιστοσελίδα της ΚΕΔΕ για την ανάρτηση σχεδίων ΣΑΑ.

Τέλος, τονίζεται η ανάγκη για σαφή πρόβλεψη χρηματοδότησης της εκπόνησης των ΣΑΑ, με μοντέλο αντίστοιχο με αυτό των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) και Σχεδίων Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΣΦΗΟ), καθώς και παροχή τεχνικής βοήθειας.