Αντιδράσεις στο Κογκρέσο για ανάπτυξη τουρκικών F-16 στην Κύπρο

Νέες αντιδράσεις έχουν ξεσπάσει στο αμερικανικό Κογκρέσο, μετά την ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών F-16 στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Δύο ακόμη μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων καταδίκασαν δημόσια την ενέργεια της Τουρκίας, χαρακτηρίζοντάς την κίνηση που υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και εγείρει ζητήματα συμμόρφωσης με την αμερικανική νομοθεσία περί εξαγωγών όπλων.

Η βουλευτής Ντίνα Τάιτους από τη Νεβάδα κατέκρινε σθεναρά την απόφαση της ‘Αγκυρας, περιγράφοντας την ανάπτυξη των αεροσκαφών ως «αδικαιολόγητα προκλητική και κίνηση που οδηγεί σε περαιτέρω κλιμάκωση». Τόνισε ότι η ενέργεια αυτή αποτελεί «έναν ακόμη λόγο για τον οποίο η Τουρκία είναι αναξιόπιστος σύμμαχος», και απηύθυνε έκκληση προς τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να μην εγκρίνει την πώληση μαχητικών F-35 στην ‘Αγκυρα, ούτε να άρει τις κυρώσεις που προβλέπονται από τον Νόμο για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA).

Παρόμοια στάση υιοθέτησε και ο βουλευτής Γκας Μπιλιράκης από τη Φλόριντα, ο οποίος χαρακτήρισε την ανάπτυξη των αεροσκαφών «σαφή προσβολή της κυριαρχίας της Κύπρου» και «απερίσκεπτο βήμα που θα εντείνει περαιτέρω τις εντάσεις και την αστάθεια στην περιοχή». Ο ίδιος επεσήμανε ότι πρόκειται για «παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας» και κάλεσε τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «να αλλάξει αμέσως πορεία και να αποσύρει τα μαχητικά».

Σημειώνεται ότι αντίστοιχη θέση είχε εκφράσει και ο πρόεδρος της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, Γκρέγκορι Μικς. Είχε δηλώσει πως η συγκεκριμένη κίνηση «υπονομεύει την κυριαρχία της Κύπρου και θα εντείνει τις εντάσεις στην περιοχή», καλώντας παράλληλα τον Τούρκο πρόεδρο «να αλλάξει άμεσα πορεία».

Τα τουρκικά F-16, αμερικανικής κατασκευής, αποκτήθηκαν μέσω προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού εξοπλισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον Νόμο περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act), ο στρατιωτικός εξοπλισμός που πωλείται σε τρίτες χώρες πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για σκοπούς νόμιμης άμυνας ή για άλλες χρήσεις που εγκρίνονται από την αμερικανική κυβέρνηση. Η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων σε περιοχές που συνδέονται με στρατιωτική κατοχή ή σε έδαφος που δεν αναγνωρίζεται διεθνώς, μπορεί να θεωρηθεί ως παραβίαση των όρων, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Κυπριακή Δημοκρατία. Το ζήτημα της χρήσης αμερικανικών όπλων στην Κύπρο έχει αποτελέσει στο παρελθόν αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον, με το Κογκρέσο να επιβάλλει προσωρινό εμπάργκο όπλων στην Τουρκία μετά την εισβολή του 1974, κρίνοντας ότι αμερικανικός στρατιωτικός εξοπλισμός είχε χρησιμοποιηθεί κατά παράβαση των όρων εξαγωγής.