Η μεγαλειώδης κηδεία του βασιλιά Παύλου στην Αθήνα: Μια εποχή που σφραγίστηκε
Μια συγκλονιστική τελετή με εκατομμύρια πολίτες και παγκόσμιους ηγέτες, λίγο πριν η Ελλάδα βυθιστεί σε αναταραχές.
Ο Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών αποτέλεσε το σκηνικό μιας επιβλητικής, σχεδόν εξωπραγματικής για τα σημερινά δεδομένα, κηδείας. Της κηδείας του βασιλιά Παύλου, η οποία τελέστηκε χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσοστόμου, με τη συμμετοχή περισσοτέρων από 50 ορθόδοξων επισκόπων.
Σε μια στιγμή βαθιάς συγκίνησης, η βασίλισσα Φρειδερίκη, ντυμένη στα μαύρα, γονάτισε δύο φορές μπροστά στο φέρετρο για να ασπαστεί τη βασιλική σημαία. Δίπλα της, ο νέος βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’, λίγες μόλις μέρες μετά την ορκωμοσία του, έσκυψε με σεβασμό για να φιλήσει το στέμμα που βρισκόταν στην κορυφή, ανάμεσα σε σπαθιά και τη στραταρχική ράβδο του πατέρα του.
Το λευκό άλογο, η πομπή των γαλαζοαίματων και η Αθήνα
Η Αθήνα αντίκρισε ένα θέαμα που θύμιζε περασμένους αιώνες μόλις η σορός του βασιλιά βγήκε από τον ναό. Το φέρετρο, τοποθετημένο σε στρατιωτικό κιλλίβαντα, ακολουθούσε το λευκό άλογο του εκλιπόντος Βασιλιά, χωρίς αναβάτη, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης. Πριν από την οικογένεια, μεταφέρονταν με κάθε επισημότητα όλα τα παράσημα και τα τάγματά του, ενώ αμέσως μετά ακολουθούσε σύσσωμη η ελληνική βασιλική οικογένεια.
Στην ίδια γραμμή βάδιζαν ξένοι βασιλείς και υψηλοί προσκεκλημένοι, δημιουργώντας μια πρωτοφανή συγκέντρωση ισχύος. Ο πρίγκιπας Φίλιππος του Ηνωμένου Βασιλείου, ο Πρόεδρος της Κύπρου Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο Πρόεδρος της Δυτικής Γερμανίας Χάινριχ Λύμπκε και ο πρώην ηγέτης των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν, ήταν μόνο μερικοί από εκείνους που διέσχισαν πεζή τους δρόμους της Αθήνας. Η παρουσία του Τρούμαν, ειδικά, επιβεβαίωνε τη στενή συμμαχία του Παύλου με την Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Ένα εκατομμύριο άνθρωποι στους δρόμους της Αθήνας
Η συμμετοχή του κόσμου ήταν τόσο μαζική που η πομπή δυσκολευόταν να προχωρήσει. Σύμφωνα με το περιοδικό TIME, σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι είχαν κατακλύσει κάθε γωνιά της πόλης. Από τα πεζοδρόμια μέχρι τις ταράτσες, οι Αθηναίοι παρακολουθούσαν τους ναύτες του Πολεμικού Ναυτικού να συνοδεύουν τον κιλλίβαντα και τους Εύζωνες να περπατούν δίπλα στο φέρετρο με τα όπλα τους ανεστραμμένα.
Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη. Ο θάνατος του μονάρχη σε ηλικία 63 ετών από καρκίνο του στομάχου, ήρθε σε μια περίοδο έντονου πολιτικού αναβρασμού. Πριν την τελετή, η σορός είχε τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στη Μητρόπολη για μέρες, με τις ουρές να εκτείνονται σε πολλά τετράγωνα.
Η τελευταία πράξη στο Τατόι
Μετά τη μεγαλειώδη διαδρομή, η σορός μεταφέρθηκε στο Τατόι. Εκεί, μακριά από τη λαοθάλασσα και τους επίσημους προβολείς, πραγματοποιήθηκε η ταφή στον οικογενειακό τάφο. Πολλοί αναλυτές της εποχής σημείωναν ότι με τον θάνατο του Παύλου χανόταν ένας άνθρωπος που κατάφερνε να κρατά τις ισορροπίες.
Η ιστορία κατέγραψε τη 12η Μαρτίου 1964 ως το τέλος μιας εποχής σταθερότητας. Η κηδεία του βασιλιά Παύλου ήταν η τελευταία φορά που η ελληνική μοναρχία εμφανίστηκε με τέτοια διεθνή ακτινοβολία και αποδοχή, λίγο πριν η χώρα βυθιστεί στη δίνη της δικτατορίας. Ο Κωνσταντίνος Β’, σε ηλικία μόλις 23 ετών, είχε ήδη περάσει το κατώφλι των ανακτόρων για να δώσει τον όρκο. Τα κανόνια του Λυκαβηττού που ηχούσαν πένθιμα, έδιναν τον τόνο για μια Ελλάδα που βρισκόταν πλέον στο κατώφλι μεγάλων και επώδυνων αλλαγών.