Το Ιράν σε ψηφιακή απομόνωση: 240 ώρες διακοπής ίντερνετ και η στρατηγική του καθεστώτος

Η Netblocks, υπηρεσία παρακολούθησης του διαδικτύου, χαρακτήρισε τη διακοπή ίντερνετ στο Ιράν, που συμπλήρωσε 240 ώρες, ως μία από τις πιο σοβαρές κυβερνητικές διακοπές σε εθνικό επίπεδο που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως. Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη διακοπή που έχει σημειωθεί στη χώρα μετά τις διαμαρτυρίες του Ιανουαρίου. Σύμφωνα με την Netblocks, το Ιράν έχει περάσει το ένα τρίτο του 2026 εκτός διαδικτύου, με το καθεστώς να εφαρμόζει ένα «κρατικό μπλακάουτ» μετά τις πρόσφατες διαδηλώσεις.

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιανουάριο, η Τεχεράνη είχε προχωρήσει σε φάση ψηφιακής καταστολής, επιχειρώντας να αποκόψει τους διαδηλωτές από το δίκτυο Starlink, το οποίο είχε καταστεί το τελευταίο παράθυρο επικοινωνίας με τον έξω κόσμο, μετά το γενικευμένο κρατικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο. Ακτιβιστές και τεχνικοί παρατηρητές ανέφεραν ότι το καθεστώς ενεργοποίησε συστήματα παρεμβολών, υποβαθμίζοντας δραστικά τη λειτουργία των δορυφορικών συνδέσεων. Αυτό οδήγησε σε αποσυνδέσεις, μεγάλες απώλειες δεδομένων και ουσιαστική αδυναμία χρήσης του δικτύου σε πολλές περιοχές της χώρας.

Το Ιράν διαθέτει πολυετή εμπειρία στον έλεγχο και τη χειραγώγηση του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Από παρεμβολές σε ξένες δορυφορικές τηλεοπτικές μεταδόσεις έως τη συστηματική διακοπή κινητών και σταθερών δικτύων, έχει αναπτύξει μια υποδομή που επιτρέπει στο κράτος να «σφίγγει τη στρόφιγγα» της πληροφορίας όταν το κρίνει πολιτικά αναγκαίο. Παρότι το Starlink βασίζεται σε δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, κατευθυνόμενες κεραίες και κρυπτογραφημένες συνδέσεις, δεν λειτουργεί σε κενό ισχύος.

Η κρατική παρέμβαση δεν είχε ως στόχο την πλήρη κατάρρευση του συστήματος, αλλά την τοπική υπονόμευση της αξιοπιστίας του. Με παρεμβολές υψηλής ισχύος σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, η σύνδεση γίνεται ασταθής, διακόπτεται συχνά και τελικά αποθαρρύνει τη χρήση της από πολίτες που χρειάζονται σταθερό σήμα για μετάδοση εικόνας και πληροφορίας. Εμπειρογνώμονες δικτύου κατέγραψαν ότι οι παρεμβολές φαίνεται να προέρχονταν από εξειδικευμένη στρατιωτική τεχνολογία jamming, η οποία εξαπλώνεται σε πολλές περιοχές της χώρας.

Το επίπεδο διαταραχής στις δορυφορικές συνδέσεις αναφέρθηκε ότι αρχικά ήταν περίπου 30% packet loss, φτάνοντας σε ορισμένες περιοχές έως και 80%, γεγονός που υποδεικνύει ισχυρή παρεμβολή. Αναλυτές συγκρίνουν αυτή τη στρατηγική με παρεμβολές GPS και δορυφορικών σημάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί σε άλλες συγκρούσεις, όπως στην Ουκρανία, αλλά πλέον εφαρμόζεται στο εσωτερικό μιας χώρας για την καταστολή διαδηλωτών.

Σε αντίθεση με τις κλασικές διακοπές του ίντερνετ, όπου αρκεί ένα κυβερνητικό «off» στους παρόχους, η δορυφορική σύνδεση απαιτεί συνεχή τεχνολογική προσπάθεια για να παρεμποδιστεί. Το ιρανικό κράτος επενδύει ακριβώς σε αυτό: όχι σε απόλυτο αποκλεισμό, αλλά σε διαρκή φθορά της ποιότητας. Η λογική είναι απλή: αν η επικοινωνία είναι αργή, αβέβαιη και επισφαλής, παύει να λειτουργεί ως εργαλείο μαζικής κινητοποίησης.