Η Σημασία της 9ης Μαρτίου: Εορτολόγιο και η Φρικτή Θυσία των Αγίων Σαράντα
Τιμή στους Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες της Σεβαστείας και τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα.
Η 9η Μαρτίου, ημέρα Δευτέρα, είναι αφιερωμένη στη μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων της Σεβαστείας, μια ιστορία θάρρους και ακλόνητης πίστης. Το εορτολόγιο της ημέρας τιμά τα ονόματα Αέτιος, Αέτης, Αετός, Αετίων, Αετίς, Αετίνα, Βιβιανός, Βιβιάνα, Βιβιανή, Βιβή, Βίβιαν, Ηλιανή, Ηλιάνα, Λιάνα, Ιλιάνα, Ηλιάννα, Ηλιανός, Ιλιάς, Λυσίμαχος, Λυσιμάχη, Ξάνθος, Ξάνθιος, Ξανθιάς, Ξανθούλιος, Ξανθούλης, Ξανθή, Ξανθούλα, Σεβηριανός, Σεβηριανή, Σμαράγδα, Σμαραγδένια, Σμαραγδή, Σμαράγδω, Σμαρούλα, Σμαρώ, Σμαραγδία, Σμαραγδούλα, Σμάρα, Σμάραγδος, Σμαράγδης, Σμαραγδένιος, Σμάρης, Φιλοκτήμων, Φιλοκτήμονας, Σαράντης, Σαράντος, Σαράντω, Σαραντούλα, ενώ άλλες ημερομηνίες επίσης τιμούν το όνομα Σαράντης.
Η ιστορία των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων είναι συγκλονιστική. Ήταν στρατιώτες του αυτοκρατορικού στρατού του Λικινίου, που αρνήθηκαν να απαρνηθούν τον Χριστιανισμό κατά τη διάρκεια ενός σκληρού διωγμού. Αντιμετώπισαν τον έπαρχο Αγρικόλα στη Σεβάστεια. Παρά τις αρχικές προσπάθειες του Αγρικόλα να τους πείσει με υποσχέσεις για αμοιβές και αξιώματα, οι άγιοι παρέμειναν ακλόνητοι. Ο Κάνδιδος, ένας από αυτούς, απάντησε με πνεύμα: «Ευχαριστούμε για τους επαίνους της ανδρείας μας. Άλλ’ ο Χριστός, στον όποιο πιστεύουμε, μας διδάσκει ότι στον καθένα άρχοντα πρέπει να του προσφέρουμε ό,τι του ανήκει. Και γι’ αυτό στο βασιλέα προσφέρουμε τη στρατιωτική υπακοή.»
Αντιμέτωπος με την αδιαλλαξία τους, ο Αγρικόλας διέταξε φρικτά βασανιστήρια. Μια παγωμένη χειμωνιάτικη νύχτα, τους έριξαν στα παγωμένα νερά μιας λίμνης. Το μαρτύριο ήταν αφάνταστο, με τα σώματά τους να μελανιάζουν από το κρύο. Ωστόσο, ενθάρρυναν ο ένας τον άλλον, λέγοντας: «Δριμύς ο χειμών, αλλά γλυκύς ο παράδεισος. Λίγο ας υπομείνουμε και σε μια νύχτα θα κερδίσουμε ολόκληρη την αιωνιότητα.» Καθώς το μαρτύριο προχωρούσε, ένας μόνο λιποψύχησε και βγήκε από τη λίμνη, αλλά αμέσως τη θέση του πήρε ο φρουρός Αγλάϊος. Είδε τα λαμπρά στεφάνια να περιμένουν τους πιστούς από τον ουρανό, ομολόγησε τον Χριστό, μπήκε στη λίμνη και μαζί με τους υπόλοιπους 39, που το πρωί βρέθηκαν μισοπεθαμένοι και συνέτριψαν τα σκέλη τους, έλαβαν το στεφάνι του μαρτυρίου. Τα ιερά λείψανα των αγίων, μετά το φρικτό τέλος τους, βρέθηκαν από τους πιστούς σε έναν γκρεμό, όπου είχαν συγκεντρωθεί κατά θεία οικονομία, και ενταφιάστηκαν με μεγάλη ευλάβεια.