Το Ιράν και το κουρδικό «χαρτί»: Αμφιλεγόμενες στρατηγικές και κρυφές συμμαχίες

Καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν μοιάζει να αποτελεί την επικρατέστερη επιλογή, με την αμερικανική ηγεσία να θέτει ως στόχο την πλήρη συνθηκολόγηση της Τεχεράνης και την εγκαθίδρυση μιας νέας ηγεσίας, είναι σαφές ότι αναζητούνται συμπληρωματικές στρατηγικές. Η γιγαντιαία αεροπορική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, από μόνη της, δεν κρίνεται επαρκής για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Ήδη από την περασμένη εβδομάδα, παρά τις αρχικές διαψεύσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την ανάγκη χερσαίας επέμβασης, ήρθε στη δημοσιότητα η πρόθεση των ΗΠΑ να αξιοποιήσουν τους Ιρανούς Κούρδους ως «πολιορκητικό κριό» για την ανατροπή του καθεστώτος. Ο κ. Τραμπ, αρχικά, είχε καλoύσε τους Κούρδους να συμβάλουν στον αγώνα κατά της ιρανικής ηγεσίας, όμως στη συνέχεια μετέβαλε τη στάση του, ζητώντας τους να παραμείνουν ουδέτεροι. Ωστόσο, το ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης επανήλθε στο προσκήνιο.

Η αξιοποίηση του κουρδικού «χαρτιού» στο Ιράν είναι μια στρατηγική με πολλά αμφιλεγόμενα στοιχεία. Οι Ιρανοί Κούρδοι, αν και δεν αποκλείουν την πιθανότητα να αναλάβουν δράση για τον έλεγχο των περιοχών τους στις βορειοδυτικές επαρχίες, αποδυναμώνοντας περαιτέρω την ηγεσία των μουλάδων και των Φρουρών της Επανάστασης, παραμένουν εξαιρετικά διστακτικοί.

Εκπρόσωποι των Ιρανών Κούρδων, που εδρεύουν στο Ιράκ, δηλώνουν ότι έχουν γίνει κάποιες διερευνητικές επαφές, αλλά καμία επίσημη επαφή με την αμερικανική κυβέρνηση, σχετικά με την πιθανή είσοδό τους στο ιρανικό έδαφος για να δράσουν.

Η χρονική σύμπτωση της δημοσιοποίησης αυτών των πληροφοριών από μεγάλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και της αρχικής επιβεβαίωσης από τον πρόεδρο Τραμπ, με ένα κύμα ιρανικών επιθέσεων σε περιοχές του ιρακινού Κουρδιστάν και στο Ερμπίλ, δεν είναι τυχαία. Στόχος αυτών των επιθέσεων ήταν η αποτροπή διασυνοριακής δραστηριότητας και ο περιορισμός αναδυόμενων απειλών στο δυτικό μέτωπο, στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές μήνυμα στην ηγεσία της Αυτόνομης Περιοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν.

Στο μεταξύ, η ένταση των ισραηλινών βομβαρδισμών σε ιρανικές επαρχίες του Κουρδιστάν και του Κερμανσάχ, κατά μήκος των συνόρων Ιράν-Ιράκ, φαίνεται να συνδέεται με τον ευρύτερο αμερικανο-ισραηλινό σχεδιασμό. Σκοπός είναι η αποδυνάμωση των ιρανικών δομών ασφαλείας στις παραμεθόριες περιοχές, καθιστώντας ευκολότερη την κίνηση δυνάμεων των Ιρανών Κούρδων εντός του ιρανικού εδάφους.

Το Ισραήλ διατηρεί μακροχρόνιες σχέσεις με το κουρδικό στοιχείο από τη δεκαετία του 1960, θεωρώντας τους ως αντίβαρο στην απειλή από το Ιράν και άλλους παράγοντες της περιοχής. Η CIA, από την πλευρά της, έχει εντείνει τις επαφές της με τους Κούρδους, έχοντας αξιοποιήσει στο παρελθόν τη συμβολή τους εναντίον του Σαντάμ Χουσεΐν, αλλά και του Μπασάρ αλ Άσαντ και του ISIS στη Συρία.

Ωστόσο, η εμπειρία των Κούρδων από αυτές τις συνεργασίες δεν υπήρξε ιδιαίτερα θετική, καθώς συχνά κατέληξαν να εγκαταλείπονται από τους Αμερικανούς, χωρίς να επιτευχθεί ο εθνικός τους στόχος για αυτόνομες κουρδικές οντότητες, πέραν του Ιρακινού Κουρδιστάν, ή ακόμη και για ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν.

Η υποστήριξη της CIA προς κουρδικές οργανώσεις του Ιράν φέρεται να είχε ξεκινήσει αρκετούς μήνες πριν από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν. Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, πέντε ιρανικές κουρδικές οργανώσεις αντιπολίτευσης ανακοίνωσαν τη δημιουργία ενός ενιαίου συνασπισμού κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης, σε κοινή συνέντευξη Τύπου στις 22 Φεβρουαρίου, μία εβδομάδα πριν την έναρξη της κοινής αμερικανο-ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης.

Στην εκδήλωση αυτή είχαν συμμετάσχει ηγέτες του Δημοκρατικού Κόμματος του Ιρανικού Κουρδιστάν (PDKI), του Κόμματος Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν (PJAK), παρακλάδι του PKK, του Κόμματος Ελευθερίας του Κουρδιστάν (PAK), της Οργάνωσης Khabat του Ιρανικού Κουρδιστάν και μιας πτέρυγας του Κόμματος Komala.

Η εμπλοκή των Κούρδων στην παρούσα κατάσταση στο Ιράν καθίσταται ακόμη πιο περίπλοκη.