Μεταμόρφωση Αστικών Συγκοινωνιών: Νέα Εποχή για την Αττική

Σε τροχιά εκσυγχρονισμού και ουσιαστικής μεταρρύθμισης κινούνται πλέον οι Οδικές Συγκοινωνίες (Ο.ΣΥ. ΑΕ), διανύοντας σημαντικά χιλιόμετρα στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης και της πράσινης αστικής κινητικότητας. Οι μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί και ο προγραμματισμός για τα επόμενα έτη οδηγούν στον μετασχηματισμό της Εταιρίας σε έναν σύγχρονο φορέα εκτέλεσης συγκοινωνιακού έργου, αντίστοιχο με αυτούς των ευρωπαϊκών προτύπων.

Το εκτεταμένο πρόγραμμα ανανέωσης που υλοποιείται τα τελευταία χρόνια εστιάζει στη ριζική αλλαγή των οχημάτων και την εισαγωγή νέας τεχνολογίας, αποτελώντας απάντηση στη μακροχρόνια υποεπένδυση των προηγούμενων δεκαετιών στον τομέα των Μεταφορών. Ο υψηλός μέσος όρος ηλικίας των λεωφορείων, τα αυξημένα κόστη συντήρησης και η μειωμένη αξιοπιστία των παρεχόμενων υπηρεσιών ανήκουν πλέον στο παρελθόν.

Από το 2024 έως σήμερα, και ιδιαιτέρως τον τελευταίο χρόνο, έχει συντελεστεί μια μικρή «επανάσταση». Οι δημόσιες οδικές συγκοινωνίες χαρακτηρίζονται πλέον από την ταυτόχρονη εισαγωγή νέων τεχνολογιών κίνησης, την αλλαγή του ενεργειακού μίγματος των αστικών μεταφορών σε πλήρη συμμόρφωση με την οδηγία της ΕΕ 2019/1161, και τη σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση της επιχειρησιακής λειτουργίας.

Επτακόσια σαράντα νέα, ηλεκτρικά, φυσικού αερίου και συμβατικά νέας τεχνολογίας Euro VI λεωφορεία, αριθμός που έφτασε τα 865 στα τέλη Μαΐου, έχουν ενταχθεί στη δύναμη της Ο.ΣΥ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το ποσοστό ανανέωσης των καθημερινά κυκλοφορούντων οχημάτων να αγγίζει το 80%. Περί τα τέλη του 2027, αναμένεται τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ που θα κυκλοφορούν στο Λεκανοπέδιο να είναι 100% σύγχρονα και τεχνολογικά άρτια, σηματοδοτώντας μια ολοκληρωτική αλλαγή του μοντέλου των οδικών συγκοινωνιών στην Αττική. Περίπου 1100 ολοκαίνουργια οχήματα, με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και πλήρη προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία, θα παράγουν κυκλοφοριακό έργο εφάμιλλο των ευρωπαϊκών προτύπων.

Το στρατηγικό σχέδιο για την ανανέωση των οχημάτων βασίστηκε σε τέσσερις κύριους άξονες: ταχεία αύξηση του αριθμού διαθέσιμων οχημάτων, διαφοροποίηση τεχνολογιών κίνησης, μείωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος και βελτίωση λειτουργικής αξιοπιστίας και κόστους κύκλου ζωής. Για την επίτευξη των στόχων, επελέγη συνδυασμός προμηθειών μέσω διεθνών διαγωνισμών και χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), αξιοποιώντας δυνατότητες συγχρηματοδότησης από ευρωπαϊκά προγράμματα.

Για να υποστηριχθούν οι σύγχρονες απαιτήσεις και η εύρυθμη λειτουργία των νέων οχημάτων, πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές παρεμβάσεις στις υποδομές της Εταιρίας, όπως η εγκατάσταση φορτιστών, η αναβάθμιση ηλεκτρικών παροχών, η δημιουργία νέων χώρων στάθμευσης για τα ηλεκτρικά οχήματα και η εκπαίδευση του τεχνικού και οδηγικού προσωπικού. Η εκπαίδευση του προσωπικού γενικότερα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες για τις μελλοντικές δράσεις και τη λειτουργία της Ο.ΣΥ.

Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην προληπτική συντήρηση των οχημάτων και στη χρήση ψηφιακών συστημάτων παρακολούθησης για τη βελτιστοποίηση της διαθεσιμότητας. Τα λεωφορεία διαθέτουν άρτιο τεχνολογικό εξοπλισμό που επιτρέπει την παρακολούθηση της κίνησής τους σε πραγματικό χρόνο, μέσω συστήματος τηλεματικής, ενώ συγκεκριμένη εφαρμογή στα κινητά των οδηγών παρέχει εικόνα για τον τρόπο κίνησης του οχήματος, επιτρέποντας διορθωτικές παρεμβάσεις.

Ο σχεδιασμός των επόμενων χρόνων, με τη συμβολή της τεχνογνωσίας του Υπερταμείου, προβλέπει περαιτέρω επέκταση της ηλεκτροκίνησης, πιλοτική ένταξη λεωφορείων υδρογόνου και πλήρη απεξάρτηση από παλαιά πετρελαιοκίνητα οχήματα, με στόχο ενεργό στόλο 1500 οχημάτων.

Έχει ήδη εγκριθεί η χρηματοδότηση 50 λεωφορείων υδρογόνου κυψελών καυσίμου (FCEV) μέσω του Modernization Fund, ενώ ταυτόχρονα κατασκευάζεται πρατήριο υδρογόνου στο Θριάσιο με χρηματοδότηση μέσω CEF2. Παράλληλα, έχει εγκριθεί η προμήθεια 38 IMC τρόλεϊ, σε συνδυασμό με τον ανασχεδιασμό του εναέριου δικτύου τους, καθώς και η προμήθεια 79 ηλεκτρικών λεωφορείων μέσω χρηματοδότησης ΕΣΠΑ. Αναμένεται, επίσης, η έγκριση από το Υπουργείο Οικονομικών επιπλέον 200 ηλεκτρικών χρονομισθωμένων οχημάτων.

Οι μεταρρυθμίσεις, με την καθοδήγηση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και τη στήριξη του αναπληρωτή υπουργού Κωνσταντίνου Κυρανάκη, έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή λειτουργία και την εκτέλεση του συγκοινωνιακού έργου, με αύξηση των δρομολογίων και μείωση των χρονοαποστάσεων. Σημαντικά οφέλη αναμένονται και από την εγκατάσταση 600 καμερών για την αποτροπή χρήσης των λεωφορειολωρίδων από ΙΧ.

Ταυτόχρονα, έχει αναβαθμιστεί η εμπειρία των επιβατών, ενώ ενισχύεται περαιτέρω, με νέα οχήματα, η υπηρεσία εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία. Η ποιοτική και ασφαλής μετακίνηση των επιβατών βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο. Δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην ασφάλεια των πολιτών εντός των οχημάτων, μέσω της συνεργασίας με την Ελληνική Αστυνομία και το πρόγραμμα «Αριάδνη», που προβλέπει την παρουσία 360 αστυνομικών καθημερινά στα οχήματα.