Τοπικοί ηγέτες ζητούν φιλόδοξο προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2028-34

Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από συνάντηση με τον Επίτροπο Προϋπολογισμού της ΕΕ, Piotr Serafin, εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για τον επερχόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034. Ενέκριναν ομόφωνα μια γνωμοδότηση που στοχεύει στη βελτίωση της πρότασης, η οποία προετοιμάστηκε από την Sari Rautio, δημοτική σύμβουλο της Hämeenlinna και πρόεδρο της ομάδας EPP στην Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ).

Τονίζεται ότι ένας φιλόδοξος προϋπολογισμός, ο οποίος ενισχύει τον ρόλο των δήμων και των περιφερειών, μπορεί να εξοπλίσει την ΕΕ με αποτελεσματικά εργαλεία για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας. Επιπλέον, μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, να αντιστρέψει τις δημογραφικές αποκλίσεις, καθώς και να αντιμετωπίσει εξωτερικές απειλές και απροσδόκητες κρίσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 4ης Μαρτίου, τα μέλη της ΕτΠ ζήτησαν την αύξηση του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο – ΠΔΠ 2028-2034) στο 1,27% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Επιπλέον, επέμειναν στην αφαίρεση 150 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα κονδύλια του προϋπολογισμού, τα οποία προορίζονται για την αποπληρωμή του χρέους του προγράμματος NextGenerationEU μετά την πανδημία. Θεωρούν ότι αυτά τα ποσά αποτελούν αποπληρωμή δανείου και όχι νέους πόρους για επενδύσεις.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, η εξαίρεση των αποπληρωμών του NextGenerationEU από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα αύξανε το ΠΔΠ μόλις οριακά, από το τρέχον 1,13% στο προτεινόμενο 1,15% του ΑΕΕ της ΕΕ.

Η ΕτΠ ζήτησε κατηγορηματικά την εφαρμογή της αρχής «μη υπονόμευσης της συνοχής» σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που στοχεύουν στην τόνωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Αυτό κρίνεται απαραίτητο, καθώς η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των περιφερειών να διαχειρίζονται τους πόρους και τις πολιτικές σύμφωνα με τις δικές τους προκλήσεις και ανάγκες.

Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες τάχθηκαν υπέρ της ευελιξίας στη χρήση των πόρων, αλλά τόνισαν ότι η ευελιξία δεν πρέπει να αποτελεί «πίσω πόρτα» για τη συγκέντρωση χρηματοδότησης ή για τη μετατροπή μακροπρόθεσμων επενδύσεων, όπως η πολιτική συνοχής, σε βραχυπρόθεσμα εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων.

Διατήρηση χωριστών κονδυλίων για τη γεωργία και την πολιτική συνοχής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) επιθυμεί τη διατήρηση χωριστών κονδυλίων προϋπολογισμού για την πολιτική συνοχής και τη γεωργική πολιτική. Επιπλέον, οι ηγέτες ζήτησαν εγγυήσεις σε επίπεδο ΕΕ για τη στήριξη της πολιτικής συνοχής σε όλες τις κατηγορίες περιφερειών, όχι μόνο στις φτωχότερες. Υποστήριξαν επίσης τη διατήρηση της τοποκεντρικής προσέγγισης, των κοινών φορέων και της πραγματικής συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης ως θεμελιώδεις και αδιαπραγμάτευτες αρχές της πολιτικής συνοχής.

Η Πρόεδρος της ΕτΠ, Kata Tüttő, δήλωσε: «Η ΕτΠ συνεργάζεται στενά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και συμμετέχει σε ανοικτή ανταλλαγή απόψεων με τις εθνικές κυβερνήσεις και τα εθνικά κοινοβούλια, ώστε η φωνή των δήμων και των περιφερειών να ακούγεται στις αποφάσεις σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό. Γίνεται όλο και πιο σαφές ότι το «τέρας fund» που βασίζεται σε εθνικά σχέδια – Εθνικά Προγράμματα Ανάκαμψης (ΕΠΠΑ) – δεν θα επιφέρει καμία απλούστευση, αλλά αντίθετα, θα αυξήσει την πολυπλοκότητα σε εθνικό επίπεδο. Υπάρχουν αυξανόμενοι φόβοι ότι η προτεινόμενη προσέγγιση για την ανταγωνιστικότητα θα ωφελήσει πολύ λίγες περιφέρειες, αφήνοντας πάρα πολλές άλλες πίσω. Πρέπει τώρα να προχωρήσουμε και να συμφωνήσουμε σε αλλαγές που θα εξασφαλίσουν ότι ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ θα είναι πιο ανταγωνιστικός, ανθεκτικός και συνεκτικός.»

Ο Πρώτος Αντιπρόεδρος της ΕτΠ, Juanma Moreno, τόνισε: «Βρισκόμαστε σε μια αποφασιστική στιγμή και εξακολουθεί να είναι δυνατόν να διασφαλιστεί ότι το διαπραγματευτικό πλαίσιο της κυπριακής Προεδρίας ευθυγραμμίζεται με τις ανάγκες όλων των ευρωπαϊκών εδαφών και επιτυγχάνει μια φιλόδοξη και ισορροπημένη διαπραγμάτευση. Μόνο μια Ευρώπη που επενδύει σε όλες τις περιφέρειές της μπορεί να είναι ανταγωνιστική, συνεκτική και νόμιμη στα μάτια των πολιτών της.»

Η εισηγήτρια Sari Rautio ανέφερε: «Οι περιφερειακοί «έλεγχοι» πρέπει να αποτελούν μέρος του τρόπου με τον οποίο αξιολογούμε κατά πόσον εφαρμόζονται πράγματι η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και η αρχή της εταιρικής σχέσης. Αυτό δεν μπορεί να παραμείνει προαιρετικό ή ανεπίσημο — πρέπει να ενσωματωθεί στον σχετικό κανονισμό. Ενθαρρύνουμε επίσης θερμά μια συμφωνία για μια νέα δέσμη ιδίων πόρων της ΕΕ που θα είναι αποδεκτή από όλους και θα προωθεί τις κοινές μας φιλοδοξίες. Το μέλλον της Ευρώπης εξαρτάται από την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία μας και από τη συνεργασία μεταξύ θεσμικών οργάνων και εδαφών.»

Ο Επίτροπος Προϋπολογισμού, Piotr Serafin, δήλωσε: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για την ενίσχυση της κοινής μας ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών μας, προς όφελος όλων των κρατών μελών και των περιφερειών τους. Εκσυγχρονίζουμε τον προϋπολογισμό για να τον καταστήσουμε πιο ευέλικτο και καλύτερα εξοπλισμένο για την αντιμετώπιση κρίσεων, διατηρώντας έτσι την προβλεψιμότητα για βασικούς τομείς όπως η συνοχή και η γεωργία. Με την παρούσα πρόταση καθορίζουμε σαφείς ελάχιστες πιστώσεις, ενισχύουμε τους κοινωνικούς και αγροτικούς επενδυτικούς στόχους και εισάγουμε νέα εργαλεία για τη στήριξη της άμυνας και της ανταγωνιστικότητας, ώστε η Ευρώπη να μπορέσει να παραμείνει ισχυρή, ανθεκτική και οικονομικά ανταγωνιστική σε έναν πιο αβέβαιο κόσμο.»

Το ενοποιημένο κείμενο της γνωμοδότησης με θέμα «Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) μετά το 2027, συμπεριλαμβανομένης της δέσμης μέτρων για τους ιδίους πόρους» θα είναι διαθέσιμο μερικές ημέρες μετά την έγκρισή του από τον δικτυακό τόπο της ΕτΠ. Η ΕτΠ επεξεργάζεται επίσης 19 άλλες γνωμοδοτήσεις για την αξιολόγηση συγκεκριμένων πτυχών και κανονισμών του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.